Kanser hastalarında nüks korkusu, psikolojik iyi oluş ve prososyallik düzeyinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA ÜNAL
Danışman: Emine ÖKSÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı; remisyon dönemindeki kanser hastalarında nüks korkusu, psikolojik iyi oluş ve prososyallik düzeyini incelemek ve bunları etkileyen değişkenleri belirlemektir. Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma Ağustos – Aralık 2023 tarihleri arasında Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji polikliniğinde yapılmıştır. Araştırmaya remisyon döneminde olan 172 kanser tanılı hasta dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri; Tanıtıcı Bilgi Formu, Kanser Nüks Korkusu Envanteri, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Yetişkin Prososyallik Ölçeği ile toplanmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS 26 istatistik yazılımından faydalanılmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamındaki hastaların Kanser Nüks Korkusu Envanteri puan ortalaması 13,33±13,78, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği puan ortalaması 46,88±4,28 ve Yetişkin Prososyallik Ölçeği puan ortalaması 61,42±5,18 olarak bulunmuştur. Hastaların daha önce psikiyatrik tedavi alma durumlarına göre Kanser Nüks Korkusu Envanteri puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Araştırma kapsamındaki hastaların eğitim durumlarına göre Psikolojik İyi Oluş Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p<0,05). Hastaların cinsiyete göre Yetişkin Prososyallik Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca hastaların Psikolojik İyi Oluş Ölçeği puanları ile Yetişkin Prososyallik Ölçeği puanları arasında istatistiksel anlamlı pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir (r=0,153, p=0,045). Sonuç: Bu çalışma sonuçlarına göre kanser tanılı hastaların nüks korkusu düzeyleri düşük, psikolojik iyi oluş ve prososyallik düzeyleri ise yüksek olarak bulunmuştur. Daha önce psikiyatrik tedavi almış olan hastaların nüks korkusu daha yüksek, ilkokul mezunu olanların psikolojik iyi oluş düzeyleri lisans ve üstü eğitimi olanlara göre daha yüksek ve kadınların prososyallik düzeyleri daha yüksektir. Ayrıca hastaların prososyallik düzeyleri arttıkça psikolojik iyi oluş düzeyleri de artmaktadır. Bu çalışma sonuçlarına göre aralarındaki pozitif ilişki nedeniyle remisyon dönemindeki kanser hastalarının psikolojik iyi oluşlarını artırmada prososyal davranışların artırılması önerilmektedir.