Bazı biyoaktif bileşiklerin kolon kanser hücre hattı üzerindeki etkilerinin İn Vitro incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RÜYA YAŞAR
Danışman: Özlem AYTEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada kolorektal kanser tedavisini destekleyici yeni kombinasyonların belirlenmesi ve yeni kemopreventif stratejilerin geliştirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: 5-Fluorourasil, sodyum pentaborat pentahidrat, karnosol, sodyum bütirat ve in vitro sindirilmiş kefir ve süt ile sindirilmemiş kefir'in HT29 ve FHC hücre canlılığı üzerindeki etkileri XTT yöntemi ile değerlendirildi. Terapötik indeks değerleri doğrultusunda çalışmaya 5-Fluorourasil, sodyum pentaborat pentahidrat ve sindirilmiş kefir ve kombinasyonları ile devam edildi. Kombinasyon etkileri, sinerji yazılımları kullanılarak değerlendirildi. HT29 hücre ölümü, floresan mikroskop altında değerlendirildi. Apoptoz ve invazyon ile ilişkili genlerin ekspresyon düzeyleri belirlendi. Ölü hücrelerdeki protein düzeyindeki değişiklikler proteomik analizle saptandı. Bulgular: Sodyum pentaborat pentahidrat ve sindirilmiş kefirin terapötik indeksleri 5-Fluorourasil'e kıyasla daha yüksek bulundu. 5-Fluorourasil ve sodyum pentaborat pentahidrat'ın kombinasyonları çoğunlukla sinerjikti. 5-Fluorourasil ile sindirilmiş kefir kombinasyonları ise doza bağlı olarak sinerjik, additif ve antagonistik etkiler gösterdi. Sonuç: Sodyum pentaborat pentahidrat, kolorektal kanser tedavisinde 5-Fluorourasil'e alternatif ya da tamamlayıcı bir ajan olarak umut vaadetmektedir. Günlük tüketimle uyumlu miktarda içilen kefir, kolorektal kanser hücreleri üzerinde seçici sitotoksik etki göstermekte ancak kefirin kemoterapötik ajanlarla birlikte kullanımında doz optimizasyonu gereklidir. Tüm bu etkileşimlerin geçerliliğini değerlendirebilmek için ise deneysel ve klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.