İlaç intoksikasyonu nedeniyle pediatri yoğun bakımda hospitalize edilen çocuklarda kardiyak yan etkiler ve ilaç intoksikasyounun sağ kalıma etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECE DUMAN
Danışman: Hazım Alper GÜRSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İlaç intoksikasyonun çocuklarda kardiyak yan etkilerini gözlemleyerek dokümante etmek ve ilaç intoksikasyonu ile kardiyotoksisite ilişkisini araştırmak amaçlanmaktadır. Materyal ve Metotlar: Bu prospektif kesitsel çalışmaya, Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde Temmuz 2020- Şubat 2023 tarihleri arasında ilaç intoksikasyonu nedeniyle yatan 18 yaş altı hastalar dahil edildi. Laboratuvar tetkiklerinden troponin I, BNP, elektrokardiyografi, görüntüleme yöntemi olarak ekokardiyografisi bulunmayan hastalar çalışmanın dışında bırakıldı. Çalışmada 40 hastanın demografik, klinik, laboratuvar, elektrokardiyografik ve ekokardiyografik değerlendirmesini içermektedir. İlaç intoksikasyonu nedeniyle ÇYBÜ'ye yatan hastalarda önceden hazırlanmış olan; hastaların yaşı, cinsiyeti, ek hastalık, düzenli kullanılan ilaç varlığı, alım nedeni, alınan ilaçlar, ilaç alımından sonra başvuru anına kadar geçen süre, başvuru semptomları, başvuru vitalleri, başvuru ve taburculuk EKG bulguları, EKO bulguları, laboratuvar sonuçları hasta dosyaları ve hastane kayıtlarından elde edildi. İstatistik hesaplamalar "SPSS 25.0 for Windows" kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 40 hasta dahil edildi. Hastaların 36'sı (%90) kız, 4'ü (%10) erkekti. Hastaların median yaşı 15,54 (2,0-17,9) idi. Hastaların ilaç maruziyeti ile hastaneye başvuru süreleri arasında geçen median süre 150 dk idi (30-1080 dk). Hastaların 30'unun (%75) suicid amaçlı, 9'unun yanlışlıkla (%22,50) ve 1'inin (%2,50) keyif amaçlı ilaç aldıkları tespit edildi. Hastaların 26'sı (%65) birden fazla farklı ilacı birlikte almışken, 14'ü (%35) tek ilacı yüksek dozda almıştır. En çok alınan ilaç grubu ağrı kesiciler idi (%28,6). Başvuru anında 10 hastada hipotansiyon, 9 hastada taşikardi ve 6 hastada bradikardi tespit edildi. Başvuru anında 2 (%5) hastanın BNP değeri, eşik değerin üzerinde tespit edilmiştir. Bu hastaların birinin tek ajan NSAİİ, birinin de çoklu ajana maruziyeti (Statin+ACE inhibitörü+Kalsiyum kanal blokörü) oldukları tespit edilmiştir. Hastaların median troponin I ve BNP değerleri sırasıyla negatif (<2,5-13) ve negatif (<35-471) idi. Takip sırasında 1 hastanın Troponin-I (mangan intoksikasyonu) değeri yükselmiştir ancak kontrolleri 11 sırasında normal düzeye gerilediği görülmüştür. Takip sırasında 12 hastanın BNP değerinin yükselip, normal düzeye gerilediği tespit edilmiştir. Bu 12 hastanın 3'ü tek ajana maruz kalmışken, 9'unda çoklu ajan maruziyeti tespit edilmiştir (p:0,533). Hastaların ilaç maruziyeti sonrası hastaneye başvuru süresi ile hastaneye yatış sırasında çekilen ekokardiyografide bakılan ejeksiyon fraksiyonu arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p:0,460). Yatış anında çekilen EKG'de 1 hastanın PR aralığı uzundu. QTc uzunluğu 2 hastada tespit edildi. QRS süresinin 7 hastada normalden uzun olduğu görüldü. Başvuruda çekilen EKG'lerde normal sinüs ritmi dışında görülen EKG değişiklikleri ile tekli ve çoklu ilaç alımı arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir (p:0,336). Ağrı kesiciler ile EKG değişiklikleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p:0,286). NSAİİ ve EKG değişiklikleri arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p:0,492). Başvuru ve taburculuk öncesi çekilen EKG'lerde PR uzunluğu, QTc uzunluğu, QRS uzunluğu ve kalp tepe atımları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yatışta yapılan EKO'da 1 hastada eser mitral yetmezlik, 1 hastada eser aort yetmezliği, 1 hastada patent duktus arteriosus, 1 hastada plevral efüzyon ve 1 hastada 1.-2. derece mitral yetmezlik ve mitral valv prolapsusu tespit edilmiştir. Sonuç: İlaç intoksikasyonu nedeniyle yoğun bakıma yatırılan hastaların BNP, troponin I, EKG ve EKO tetkikleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.