Diz osteoartriti olan hastalarda serum nesfatin-1 ve insan kıkırdak glikoprotein-39 (YKL-40) seviyesi ile ultrasonografik bulgular arasındaki korelasyon, Platelet Rich Plazma (PRP) tedavisinin serum YKL-40 ve nesfatin-1 düzeylerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU GÖKBELEN BİLEN
Danışman: Havva TALAY ÇALIŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Osteoartrit (OA) eklem kıkırdağında erozyon, eklem kenarlarında kemik hipertrofisi (osteofitler), subkondral skleroz, sinovyal membran ve eklem kapsülünde biyokimyasal, morfolojik değişikliklerin eşlik ettiği dejeneratif bir eklem hastalığıdır. OA'da tanı ya da takip için özel laboratuvar testleri yoktur. Ancak bazı sinovyal sıvı ve serum biyobelirteçleri erken tanı, progresyon tayini, radyografik belirtilerle uyumu açısından araştırılmaktadır. Serum insan kıkırdak glikoprotein-39 (YKL-40) ve nesfatin-1 bu biyobelirteçlerdendir. OA'nın altında yatan mekanizmalar anlaşılması geliştikçe kıkırdak dejenerasyonunu yansıttığı düşünülen biyobelirteçleri hedef alan tedaviler ortaya çıkacaktır. Günümüzde OA tedavisinde plateletten zengin plazma (PRP), stromal vasküler fraksiyon (SVF), kök hücre, eksosom gibi rejeneratif tedaviler giderek artmaktadır. Çalışmamızda; diz OA'sında serum YKL-40 ve nesfatin-1 değerlerinin birbirleri ile, hastanın kliniği ile, ultrasonografik kıkırdak kalınlığı ölçümleri ile ve LP-PRP tedavisine yanıtı ile korelasyonunu değerlendirmeyi amaçladık. Metod: Çalışmaya American College of Rheumatology (ACR) tanı kriterlerine göre OA tanısı konmuş, Kellgren -Lawrence (K-L) evrelemesine göre evre 2 ve 3 diz OA olan, kliniğimizde lökositten fakir platelet rich plasma (LP-PRP) enjeksiyonu planlanmış olan 30 hasta dahil edildi. Hastalar tedavi öncesi (0. gün), 2 haftalık egzersiz tedavisi sonrası (14. gün) ve egzersiz tedavisine eklenen haftada bir 2 doz LP-PRP tedavisinden 1 hafta sonra (28. gün); Numeric Rating Scale (NRS), Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index" (WOMAC), ultrasonografi (USG) ile kıkırdak kalınlığı ölçümü, 6 dakika yürüme testi (6DYT) parametreleri, serum YKL-40 ve nesfatin-1 seviyeleri ölçümleri ile değerlendirildi. Bulgular: Hastaların NRS ağrı skoru değerlerinde egzersiz öncesi (0. gün) ve sonrasında (14. gün) anlamlı farklılık gözlenmezken LP-PRP tedavisi öncesi (14. gün) ve sonrası (28. gün) anlamlı farklılık gözlendi (p 0.05). Sonuç: Egzersiz ve LP-PRP tedavisinin kısa dönemde diz OA'sında ağrı, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine olumlu etkileri olduğu ancak kıkırdak kalınlığı ölçümleri, YKL-40, nesfatin-1 düzeylerinde anlamlı değişime neden olmadığı görüldü. OA'da biyomarkerlardan YKL-40 ve nesfatin-1'in K-L evre 2 ve 3 dejenerasyonu ve tedaviye (egzersiz veya LP-PRP'ye) sekonder rejenerasyonu göstermede kısa dönemde etkili olmadığı sonucuna varıldı. Biyobelirteçlerin OA tanı ve tedavi takibinde etkinliğini değerlendirmek için daha fazla geniş, çok merkezli, randomize çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Kıkırdak kalınlığı, lökosit poor-platelet rich plazma (LP-PRP), osteoartrit, nesfatin-1, YKL-40