Gestasyonel diyabette diyet uygulayan ve insülin tedavisi alan hastaların retrospektif olarak irdelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN İNAN SEMANOU
Danışman: Sema BASAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Gestasyonel diyabet toplumumuzda son yıllarda artan obezite ve metabolik sendrom sıklığı göz önünde bulundurulduğunda, önemli bir glukoz tolerans bozukluğu haline gelmiştir. Gestasyonel diyabet tanısı alan hastalar, antenatal ve perinatal dönemde birçok maternal ve fetal komplikasyon ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Biz çalışmamızda GDM tanısı alan gebelerin tedavilerini ve tedavilerin sonuçlarını kıyaslayarak GDM tanısı, tedavisi ve komplikasyonları ile ilgili bir analiz yapmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif bir çalışma olup, 01.03.2020 - 01.03.2025 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde İç Hastalıkları, Endokrinoloji, Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniklerinde takip edilmiş olan gestasyonel diyabet tanılı 180 hasta dahil edilmiştir. Bu hastaların 86'sı insülin tedavisi alırken, 94'ü diyet ile takip edilmişti. Hastalarımız gebelik yaşı, doğum haftası, GDM tanısı aldığı hafta, doğum şekli, gravideleri, OGTT türü ve sonuçları, önceki gebeliklerinde GDM varlığı, preeklampsi, gestasyonel HT, polihidroamnioz gibi maternal komplikasyonların varlığı açısından ve bebekler antropometrik ölçümleri ile fetal komplikasyon varlığı açısından araştırıldı. Bulgular insülin tedavisi alanlar ve yalnızca diyet uygulayanlar olarak 2 grup oluşturularak bu iki grup arasında karşılaştırıldı. Bununla birlikte anne yaşı, doğum haftası, HbA1c düzeyleri, OGTT sonuçları, bebek antropometrik ölçümleri, APGAR skorları ve fetal komplikasyonlar kendi aralarında ikili korelasyon açısından incelendi. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken istatistiksel analizler için SPSS 27 programı kullanıldı. Sonuçlar % 95'lik güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Hastalarımızın %47,8'i (n=86) insülin tedavisi alırken, %52,2'sine (n=94) yalnızca diyet uygulanmıştı. İki grup arasında hastaların yaşları, doğum şekilleri ve gravidaları arasında anlamlı fark bulunmadı. İnsülin kullanan hastaların GDM tanısı aldığı hafta, yalnızca diyet yapan gruba göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (p=0,003). İnsülin kullanan hastaların doğum haftası, yalnızca diyet yapan viii hastalara göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (p=0,001).İnsülin kullanan hastalarda 1. saat OGTT kan glukoz düzeyi (p=0,039) ve HbA1c düzeyleri (p=0,044), yalnızca diyet yapan gruba göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu. İnsülin kullanan grupta, önceki gebelikte GDM varlığı diğer gruba göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı(p=0,003). İnsülin kullanan hastalarda preeklampsi (p=0,018) ve gestasyonel HT (p=0,008) görülme oranı, yalnızca diyet yapan gruba göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Bebeklerde YBÜ yatış öyküsü, insülin kullanan hastalarda diğer gruba göre anlamlı düzeyde yüksek görüldü (p=0,003). İki gruptaki gebelerin bebekleri arasında makrozomi, sarılık, SGA, IUGR, hipoglisemi gibi fetal komplikasyonlar açısından anlamlı fark bulunmadı.Bebeklerin doğum kiloları, insülin kullanan hastalarda anlamlı düzeyde daha düşüktü (p=0,042). 2 grup arasında bebek boyları ve APGAR skorları arasında anlamlı fark bulunmadı. Doğum haftası ile 1. Saat OGTT kan glukoz seviyeleri arasında negatif yönlü bir ilişki saptandı (p=0,012). Bununla birlikte fetal komplikasyon görülme sıklığı ile 1. Saat OGTT kan glukoz düzeyleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptandı. (p=0,014). Sonuç: Çalışmamızda GDM tanısı olup insülin tedavisi alan hastaların daha erken haftalarda tanı aldığını, doğum haftalarının daha düşük olduğunu, preeklampsi açısından ve bebeklerin ybü ihtiyacı açısından daha riskli durumda olduklarını gördük. Bununla birlikte OGTT 1. saat ölçümlerinin gelişebilecek fetal komplikasyonları öngörmek açısından değerli olduğu sonucuna vardık. Gestasyonel diyabetli hastalarda glisemik kontrolü sağlayabilmek ve tedavi seçimi, komplikasyonları öngörme ve önleme açısından çok değerlidir. Anahtar kelimeler: Gestasyonel diyabet, Diyet, İnsülin, Komplikasyon