Pankreas kanseri tanısında endoskopik ultrasonografi ve bilgisayarlı tomografinin etkinliklerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLGE AŞIKOĞLU
Danışman: Deniz ÖĞÜTMEN KOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Pankreas kanseri tüm dünyada en sık görülen 11. kanser türü olup ve kanserden ölüm nedeni olarak 7. sıradadır. Hastaların büyük çoğunluğu tanı sırasında ileri evrede olmaları nedeniyle tek küratif tedavi şansı olan cerrahi şansını kaybetmektedir. Bu yüzden pankreas kanseri şüphesi olan hastalara erken tanı konulması hayati önem taşımaktadır. Tanı konulduktan sonra da tedavi ve takipte uygun yöntemin seçilebilmesi için evrelemenin doğru yapılması gerekmektedir. Çalışmamızda pankreas kanseri şüphesiyle endoskopik ultrasonografi (EUS) ve bilgisayarlı tomografi (BT) yapılmış olan hastalarda görüntüleme yöntemlerinin tanı koyma ve kitle özelliklerini belirlemedeki etkinliklerini gösterilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2018- Şubat 2022 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi gastroenteroloji bölümüne başvuran, pankreas kanseri şüphesiyle endoskopik ultrasonografi ve kontrastlı batın bilgisayarlı tomografi çekilmiş ve saptanan solid pankreas lezyonununun pankreas malign lezyonu olduğu, biyopsi veya cerrahi ile patolojik olarak doğrulanmış olan toplam 62 hasta dahil edilmiştir. Hastaların raporlanmış olan BT görüntüleri, deneyimli bir abdominal radyolog tarafından önceki sonuçlarına kör olarak yeniden değerlendirilmiştir. Görüntüleme yöntemlerinde saptanan lezyonun boyutu, yerleşim yeri, lenf nodu tutulumu ve vasküler invazyon varlığı incelenmiştir. Patolojik değerlendirme için EUS/FNA, perkütan ince iğne aspirasyon biyopsisi ve cerrahi yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 62 hastanın solid pankreas lezyonlarının tespitinde EUS'un doğruluk oranı (%98,4), BT görüntülerini ilk değerlendiren radyoloğa göre (%88,7) anlamlı olarak daha yüksek saptanırken (p=0,029), deneyimli abdominal radyolog ile (%95,2) karşılaştırıldığında aralarında anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,313). Lenf nodu tutulumunu göstermede EUS, BT'ye göre daha yüksek doğruluk oranına (%77,27) sahipken, EUS ve abdominal radyoloğun sensitiviteleri eşit (%50) olarak bulunmuştur. Vasküler invazyonu göstermede ise abdominal radyolog en yüksek sensitiviteye (%71,43), EUS da en yüksek spesifiteye (%100) sahip olarak bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda solid pankreas lezyonlarının değerlendirilmesinde EUS ve BT'nin birbirlerini tamamlayıcı özellikte oldukları sonucuna vardık. Bu yüzden pankreas kanseri şüphesi olan hastaların deneyimli bir abdominal radyolog tarafından yorumlanmış BT ve deneyimli bir gastroenterolog tarafından yapılmış EUS ile birlikte değerlendirilmeleri daha doğru bir yaklaşım olacaktır.