Hemşirelik öğrencilerine verilen duygu düzenleme eğitiminin aleksitimi üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜNAY ÖGE

Danışman: Çiğdem YÜKSEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Duygu düzenleme eğitiminin hemşirelik öğrencilerinin aleksitimi düzeyleri üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla, randomize, kontrol gruplu, ön-son-izlem ölçümleri uygulanan deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında bir vakıf üniversitesinde öğrenim gören hemşirelik öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmanın evrenini oluşturan öğrencilere ön test uygulanarak dahil edilme kriterlerine uyan kız ve erkek öğrenciler belirlenmiştir. Örneklem grubunun evreni temsil edebilmesi için sınıf ve cinsiyet oranları belirlenerek tabakalama yapılmış, aleksitimi düzeyi yüksek öğrenciler belirlenmiştir. Randomizasyon ile öğrenciler müdahale (37) ve kontrol (37) grubuna atanmıştır. Araştırmanın örneklemini 74 hemşirelik öğrencisi oluşturmuştur. Müdahale grubundaki öğrencilere bilişsel davranışçı yaklaşım esas alınarak yapılan literatür taraması sonucunda hazırlanan yedi oturumluk eğitim programı uygulanmıştır. Uygulama yapılırken kontrol grubuna herhangi bir girişimde bulunulmamıştır. Araştırmanın verileri, tanıtıcı özellikler formu ve Toronto Aleksitimi Ölçeği–20 (TAÖ-20) kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama araçları ön-son ve izlem testi olmak üzere üç defa uygulanmıştır. Son test verileri eğitim tamamlandıktan sonra bir hafta içerisinde toplanmıştır. Üç ay sonra ise izlem ölçümleri yapılmıştır. Verilerin analizinde Student's T Testi, Mann-Whitney U-Testi, ANOVA, Friedman's f Testinden yararlanılmıştır. Bulgular: Araştırmada TAÖ-20'den alınan ön test toplam puanları açısından müdahale ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür (p>0,05). Müdahale ve kontrol gruplarına ait son test ölçümünde ölçek toplam puanları arasındaki farkın anlamlı olduğu belirlenmiştir (t: -2,518; p<0,05). Üç ay sonra yapılan izlem ölçümünde var olan anlamlı farkın korunduğu görülmüştür (t: -2,349; p<0,05). Hem son hem de izlem ölçümlerinde gruplar arasında duyguları söze dökmede güçlük alt boyutu açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır (p<0,05). Müdahale grubuna uygulanan eğitimin TAÖ-20 toplam puanları üzerindeki etkisinin büyük olduğu görülmüştür. Sonuç: Araştırmanın sonuçları, hemşirelik öğrencilerine yönelik hazırlanan duygu düzenleme eğitiminin öğrencilerin aleksitimi düzeylerini olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Eğitimin özellikle öğrencilerin duygularını ifade etmelerine katkı sağladığı görülmüştür. Duygu düzenleme programlarının hemşirelik müfredatına entegre edilmesi önerilmektedir.