Tip 2 diyabet hastalarında tedavi uyumu ve hastalık algısının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSRAFİL ÖZTEPE
Danışman: Yusuf Adnan GÜÇLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tip 2 diyabetli hastalarda kısa hastalık algısı ölçeği kullanılarak hastalık algısının tespit edilmesi ve tedavi uyumunun anket sorularıyla belirlenmesi, bunların sosyodemografik verilerle ve birbirleriyle olan ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu çalışma ile hastaların, hastalıkları ile ilgili farkındalıklarının ve tedavi uyumlarının belirlenerek hastaların tedavi sürecine ve hastalık yönetimine katılımlarının arttırılması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı, kesitsel bir çalışma olup örneklemini, mayıs 2017 - haziran 2017 arasında dahiliye polikliniklerine başvuran 313 tip 2 diyabet hastası oluşturdu. Gönüllü katılımcılara sosyodemografik veriler, diyabetik hasta tedaviye uyum düzeyi ile ilgili sorular ve Kısa Hastalık Algısı Ölçeği'nden oluşan anket yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulandı. 32 hasta araştırma kriterlerini karşılamadığı için çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya 281 hastayla devam edildi. Veriler, SPSS 23.0 programı kullanılarak, kruskal wallis, mann-whitney u, one-way anova, student's t, ki-kare testleri ve pearson ve spearmen korelasyon testleri ile analiz edildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 59,63±11,04 saptandı. Hastaların %64,8'i kadındı. Kadınların KHAÖ puanı erkeklere göre daha yüksekti ve erkeklere göre tedaviye daha uyumsuz oldukları saptandı. Hastalardan ortaokul ve üstü öğrenim görmüş olanların oranı %19,2 olarak saptandı. Hastaların eğitim düzeyi arttıkça hastalık algısının daha iyi olduğu saptandı. Eğitim durumu ile tedavi uyumu arasında anlamlı bir ilişki görülmedi. Hastaların %71,2'sinin ek hastalığı olduğu, ek hastalığı olanların hastalık algısının olmayanlara göre daha kötü olduğu saptandı. Ek hastalık varlığı ile tedavi uyumu arasında anlamlı bir ilişki görülmedi. Hastaların %22,8'inin tedaviye uyumlu, %72,6'sının tedavi uyumunun yetersiz ve %4,6'sının tedaviye uyumsuz olduğu saptandı. Hastaların KHAÖ toplam puanı ortalaması 42,01±17,07 olarak saptandı. Tedaviye uyumlu hastalarda KHAÖ toplam puanı ortalaması 31,92, tedavi uyumu yetersiz olan hastalarda KHAÖ toplam puanı ortalaması 44,80 ve tedaviye uyumsuz olan hastalarda KHAÖ toplam puanı ortalaması 47,85 olarak saptandı. Tedavi uyumsuzluğu arttıkça negatif hastalık algısının arttığı görüldü. Sonuç: Tedavi uyumu ile hastalık algısı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki görüldü. Hastalık algısı daha iyi olan hastaların tedaviye daha uyumlu oldukları saptandı. Anahtar kelimeler: diyabet, hastalık algısı, tedavi uyumu