Tipik ve atipik çölyak hastalığı olan çocukların tanı anındaki klinik, laboratuvar, endoskopik ve histopatolojik bulgularının karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ AYKUT AÇIKALIN
Danışman: Suna SELBUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çölyak hastalığı klinik açıdan pek çok farklı belirti ve bulgu ile kendini gösterir. Klinik bulguların çeşitliliği büyük ölçüde yaşa ve ekstraintestinal bulgulara bağlıdır. Bu çalışmada, tipik ve atipik olguların başvuru klinik özelliklerini, laboratuvar, endoskopik ve histopatolojik bulgularını karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji Polikliniğine 1 Mayıs 2017- 1 Haziran 2024 tarihleri arasında başvurup Çölyak Hastalığı tanısı almış çocuk hastalar dahil edildi. Hastaların verileri klinik, laboratuvar, endoskopik ve histopatolojik bulgularına göre hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden retrospektif olarak incelendi. Bu veriler tipik çölyak hastalığı ve atipik çölyak açısından istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamızda çölyak hastalarının (ÇH) tanı anındaki ortanca yaşları 9,5 yaş olup %56,3'ü kız, %43,7'si erkek olarak saptandı. Vücut kitle indeksi z skoru -2'nin altında olan hastaların oranı %14,8 tespit edildi. Büyüme gelişme geriliği, çölyak hastalarında %45,2 oranıyla (n=61) en sık bildirilen başvuru şikayeti olarak saptandı. Çölyak hastalarının tanı anındaki endoskopik görünüm bulguları incelendiğinde en sık gözlenen bulgu %76,2 (n=49) oranla, duodenum mukozasında taraklanma oldu. Çölyak hastalarının %67,4'ü Tipik ÇH, %32,6'sı ise Atipik ÇH olarak tanımlanmakta olup ortalama tanı alma yaşı Atipik ÇH grubunda 10,43 ± 4,77 yıl, Tipik ÇH grubunda ise 9,18 ± 4,53 yıl olarak hesaplandı (p>0,05). En sık başvuru şikayeti olarak Tipik ÇH grubunda büyüme gelişme geriliği (%67), Atipik ÇH grubunda ise boy kısalığı (%27,3) saptandı. Bilinen ek hastalığa sahip olma, Atipik ÇH grubunda (%58,1) Tipik ÇH grubuna (%30,8) göre daha yaygındı (p<0,05). Atipik ÇH grubuna göre Tipik ÇH grubunda vücut ağırlığı z değeri daha düşük saptandı (p=0,007). Sonuç: Çölyak hastalığı olan birçok çocuk atipik bir tablo ile karşımıza çıkmaktadır. Çölyak hastalığının belirtilerinin anlaşılması tanının gecikmesini ix önleyebilir. Tekrarlayan demir eksikliği anemisi, boy kısalığı ve otoimmün bozukluğu olan hastalarda çölyak hastalığı özel olarak araştırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Çölyak hastalığı, Tipik çölyak hastalığı, Atipik çölyak hastalığı, pediatri