Sağlıklı genç yetişkinlerde alt ekstremitenin distal ve proksimal kas yorgunluğunun kasın mekanik ve viskoelastik özellikleri, ayak taban basıncı ile denge üzerindeki akut etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLENAY YILDIRIM
Danışman: Fatmagül VAROL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı alt ekstremitenin distal ve proksimal kas yorgunluklarının kasların mekanik ve viskoelastik özellikleri, ayak taban basıncı, denge üzerindeki akut etkilerini incelemekti. Gereç ve Yöntem: Çapraz tasarımla gerçekleşen çalışmaya, yaş ortalaması 27,03±4,53 (18-35 yıl) olan 26 (13E; 13 K) sağlıklı genç yetişkin birey alındı. İki yorgunluk protokolü dominant bacaklarda uygulandı; protokollerin öncesi ve sonrası mekanik ve viskoelastik özellikler (Myoton®Pro), basınç dağılımları (Sensor Medica pedobarografi), statik ve dinamik dengeleri (TecnoBody) değerlendirildi. Normal dağılım gösteren veriler Paired Sample, normal dağılım göstermeyen veriler Wilcoxon testi ile analiz edildi. Bulgular: Distal yorgunluğun, gastrocnemius (lateralisin ve merkez lifleri), tibialis anterior kaslarının sertliğini artırdığı (p<0,05), sünme ve gevşeme sürelerini ise azalttığı görüldü (p<0,05). Dik ayakta dururken, dominant taraftaki yük dağılımı, ön ayağın medyalinde ve arka ayağın lateralindeki yüklenme artarken (p<0,05), non-dominant taraftaki yük dağılımı azalmıştır (p<0,05). Dik ayakta dururken, dominant taraftaki yük dağılımı, ön ayağın toplam ve lateralindeki yük dağılımı artarken (p<0,05), non-dominant tarafta ortalama basınç, toplam yük dağılımı, ön-orta ayak lateralinde yüklenme azalmıştır (p<0,05). Distal ve proksimal yorgunluğunun, statik dengede elips alanı artırdığı (p<0,05), medio-lateral (M-L) salınım hızını, perimeter değerlerini sadece proksimal yorgunluğun artırdığı (p<0,05); dinamik dengede ise sadece proksimal yorgunluğun, antero-posterior (A-P) salınımı azalttığı (p<0,05) görülmüştür. Distal yorgunluğun, proksimale göre dinamik denge M-L salınımını (p<0,05) artırdığı saptanmıştır. Sonuç: Distal kasların yorgunluğu, kaslarda yaralanma riskini artırmakta; tek ayak dinamik (M-L) dengede proksimale göre daha fazla olumsuz etki yaratmaktadır. Distal ve proksimal yorgunluklar, dominant tarafa binen yüklenmeyi artırmaktadır. Sonuçlarımız, kas-iskelet sistem rehabilitasyon uygulamalarında yaralanma stratejilerine değerli bilgiler sağlayacaktır.