Acil servise başvuran motosiklet kazası olgularının epidemiyolojik, travmatolojik ve klinik özelliklerinin retrospektif analizi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE ÖZAY SÖNMEZ
Danışman: Abuzer COŞKUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Motosiklet kazaları, yüksek enerjili travma mekanizmaları ve koruyucu yapılardan yoksun olmaları nedeniyle ciddi morbidite ve mortaliteye yol açan öncelikli bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışmanın amacı, üçüncü basamak bir eğitim ve araştırma hastanesinin acil servisine motosiklet kazası nedeniyle başvuran hastaların epidemiyolojik, travmatolojik ve klinik özelliklerini retrospektif olarak analiz etmek; fraktür varlığı ve travma şiddetinin klinik sonuçlarla ilişkisini ortaya koymaktır. Yöntem: Bu retrospektif, gözlemsel ve kesitsel çalışmaya, 01 Ocak 2020 – 31 Aralık 2025 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Acil Tıp Kliniği'ne başvuran 356 hasta dahil edilmiştir. Demografik özellikler; kazanın zamansal dağılımı (yıl, ay, hafta içi/hafta sonu, mesai içi/mesai dışı); iş kazası durumu; kaza tipi; fraktür varlığı ve lokalizasyonu; koruyucu ekipman kullanımı; yoğun bakım ünitesi (YBÜ) gereksinimi; uygulanan tedavi yöntemi; klinik sonlanım ile GKS ve ISS skorları değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 18 programı ile gerçekleştirilmiş, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Olguların %86,8'i erkek olup ortalama yaş 31,2±11,4 yıl idi. Başvuruların %43,0'ı Haziran–Ağustos döneminde yoğunlaşmış; en yüksek başvuru Ağustos ayında (n=81; %22,8) kaydedilmiştir. En sık kaza mekanizması araçla çarpışma (%53,1) olup bunu tek taraflı düşme (%38,5) izlemektedir. Olguların %20,8'inde fraktür saptanmış olup fraktürlü hastalarda YBÜ gereksinimi %37,8 iken fraktürsüz olgularda bu oran %2,1 olarak bulunmuştur (p<0,001). Otuz günlük mortalite fraktürlü grupta %8,1, fraktürsüz grupta %1,8 idi (p=0,012); kalıcı sakatlık oranları sırasıyla %14,9 ve %5,3 olarak saptandı (p=0,005). Çok değişkenli analizde fraktür varlığı, 30 günlük mortalite ve kalıcı sakatlık için bağımsız risk faktörü olarak belirlendi. Koruyucu ekipman kullanım oranı yalnızca %6,2 idi. Sonuç: Motosiklet kazaları genç ve üretken yaş grubunu orantısız biçimde etkilemekte; olguların büyük bölümü konservatif yöntemle yönetilebilmekle birlikte, yaklaşık her on hastadan birinde yoğun bakım gereksinimi gelişmektedir. Fraktür varlığı, travma şiddetinin pratik bir göstergesi olarak mortalite ve sakatlık riskini bağımsız biçimde artırmaktadır. Son derece düşük koruyucu ekipman kullanım oranı, bireysel farkındalığın ötesinde yapısal politika müdahalelerine duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır. Morbidite ve mortaliteyi azaltmak için acil serviste erken risk sınıflandırmasının güçlendirilmesi ve çok boyutlu önleyici stratejilerin hayata geçirilmesi gerekmektedir.