Sepsis, ağır sepsis ve septik şok tanısı alan hastalarda lökosit, TNF-alfa, IL-10, IL-4 ve prokalsitonin düzeylerinin mortalite ve morbiditeyle ilişkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KOCAELİ DERİNCE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF KIZILMEŞE

Danışman: Canan BALCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Sepsis karmaşık patofizyolojik olayların etkili olduğu, mortalitesi yüksek, tedavisi zor bir tablodur. Literatürde sepsisin başlattığı multimodal immünolojik kaskadın düzenlenmesi üzerine birçok deneysel çalışma olmasına rağmen insanda proinflamatuar ve inflamatuar sitokinler ile prokalsitonin düzeyleri arasında sepsiste mortalite ve morbiditenin ilişkisini inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada sepsis hastalarında lökosit, TNF-α, IL-10, IL-4 ve prokalsitonin düzeylerinin ve yatış süresinin mortalite ve morbiditeyle ilişkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği, Yoğun Bakım Eğitim Klinik'inde sepsis, ağır sepsis ve septik şok tanısı alan ve yoğun bakım ünitesinde 24 saatten fazla kalan toplam 45 hasta üzerinde prospektif olarak gerçekleştirildi. Kontrol grubu olarak sepsis tanısı konmayan yoğun bakımda 24 saatten fazla kalan 20 hasta seçilmiştir. Hastalardan sepsis tanısı alanlar Grup 2 (n:14) olarak, ağır sepsis geçirenler Grup 3 (n:15) ve septik şok tanısı alanlar ise Grup 4 (n:16) olarak belirlendi. Bu gruplar takip ve tedavi sonrası ölen ve yaşayan olmak üzere kendi içinde iki gruba ayrıldı. Hastaların yaş, cinsiyet, tanı, yatış süreleri, APACHE skorları, altta yatan hastalıklar gibi tanımlayıcı verileri kaydedildi. Hastaların sepsis tanısı konduğu andaki, 7. gün ve klinik olarak sepsisten çıktığı veya öldüğü gün alınan kan örneklerinden; lökosit değerleri kayıt altına alındı. Ayrıca kan örnekleri proenflamatuar sitokin değerleri ölçülmek üzere depolandı. Çalışma sonunda tüm serum örneklerinden TNF-α, IL-4, IL-10 ve PCT değerleri çalışıldı. Bulgular: Çalışma sonucunda gruplar arasında demografik özellikler açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklara rastlanmadı. Mortalite oranları ve sepsisin şiddeti ile karşılaştırılan yatış süreleri, akut böbrek hasarı, lökosit değerleri, bazı IL-10 düzeyleri ve prokalsitonin oranı açısından anlamlı farklılıklara rastlandı. Ancak sitokinlerden TNF-α ve IL-4 düzeyleri ile mortalite arasında bir ilişki kurulamadı. Sonuç: Bu çalışma sepsis, ağır sepsis ve septik şok hastalarında lökosit, IL-10 ve PCT değerlerinin yüksekliğinin mortalite ve yoğun bakım ünitesinde yatış süresi ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Ancak TNF-α ve IL-4 düzeyleri ile mortalite arasında anlamlı bir ilişki olmaması çalışmanın kapsamının genişletilmesi gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Sepsis, septik şok, mortalite, sitokin, prokalsitonin