Yetişkinlerde uyku kronotipi ile zihinsel ve bedensel yorgunluk arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE ULUSLARARASI TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE SARGIN
Danışman: Süleyman ERSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda, uykunun önemli bir bileşeni olan kronotip ile zihinsel ve bedensel yorgunluk düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipde planladığımız çalışmamız, Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğin'e başvuranlar arasında 01.02.2024-01.04.2024 tarihlerinde yapılmıştır. Katılımcılara yüz yüze görüşülerek Sosyodemografik Bilgi Formu, Sabahçıl-Akşamcıl Anketi ve Chalder Yorgunluk Ölçeği uygulanmıştır. Kronik hastalığı, depresyon-uyku bozuklukları tanıları olan, uyku veya psikotrop ilaç kullanımı olan olgular çalışmadan hariç tutulmuşturİstatistiksel veriler IBM SPSS Statitistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmamız yaşları 18 ile 57 arasında değişen, 169'u (%82,4) kadın toplam 205 kişiyle yapılmıştır. Kronotip tercihine göre olguların %18'i sabahçıl, %61,5'i ara tip ve %20.5'i akşamçıl tipedir. Sabahçıl kronotipe sahip bireylerin hem bedensel hem de zihinsel yorgunluk düzeyleri, diğer gruplara göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p:0.002; p:0.007; p<0.05) (p:0.006; p:0.004; p<0.05). Ayrıca Total yorgunluk puanına göre yorgun olanların oranı sabahçıl grupta daha düşüktür. (p1:0.002; p2:0.008; p<0.05). Ek olarak sabahçıl kronotiplerin yaş ortalaması, akşamcılardan daha yüksek bulunmuştur (p:0.012; p<0.05). Sonuç: Sabahçıl kronotipteki bireylerin diğer kronotiplere göre anlamlı düzeyde daha az yorgun olduğu gözlenmiştir. Bu verilere dayanarak akşamcıl kronotipe sahip bireylerin zihinsel ve bedensel yorgunluk açısından daha riskli oldukları söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Zihinsel yorgunluk, kronotip, sirkadiyen tercihi