COVID-19 stres ölçekleri'nin (COVID-19 stress scales) Türkçe geçerlilik ve güvenirliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA ÇAĞLAYAN
Danışman: Serpil ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada "COVID-19 Stres Ölçekleri" nin Türkçe geçerlilik ve güvenirliğinin yapılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, COVID-19 Stres Ölçekleri'nin Türkçe geçerlilik ve güvenirliğini test etmek amacı ile metodolojik bir araştırma olarak yürütülmüştür. Araştırma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Hemşirelik Fakültesi bünyesinde, 841 katılımcı ile Aralık 2020 - Ocak 2021 tarihleri arasında uygulanmıştır. Araştırma verileri; "Tanıtıcı Bilgi Formu" , "COVID-19 Stres Ölçekleri" ve "Altın Standart Ölçekler" olmak üzere üç bölümden oluşan veri toplama formu yolu ile toplanmıştır. Veriler online anket formu ile toplanmıştır. Ölçeğin, geçerliğinin değerlendirilmesinde, "dil", "kapsam", "görünüş" ve "yapı" geçerliği analizleri kullanılmıştır. COVID-19 Stres Ölçekleri'nin geçerlilik analizleri için LISREL 8.8 paket programı kullanılmıştır. Veri setinin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov Testi ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin Türkçe geçerliği değerlendirilirken polikorik korelasyona dayanan doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Parametre tahmin yöntemi olarak ağırlıklandırılmamış en küçük kareler tahmin yöntemi kullanılmıştır. Ölçeğin test-tekrar test güvenirliğinin değerlendirilmesi için Spearman korelasyon analizi yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p<0.05 alınmıştır. Bulgular: COVID-19 Stres Ölçekleri'nin Kapsam Geçerlik İndeksi (KGİ)= 0,98 olarak bulunmuştur. COVID-19 Stres Ölçekleri'nin yapı geçerliği incelendiğinde; Kaiser-Meyer-Olkin (KMO)= 0,94 ve Bartlett testi x2=17260,45; p<0,001 olarak bulunmuş ve faktör analizi için örneklem büyüklüğünün mükemmel, maddeler arasındaki korelasyon uygun bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizinde genel olarak; kabul edilebilir uyum ve iyi uyum değerlerine sahip olduğu tespit edilmiştir. Ölçeğin iç tutarlılık analizinde Cronbach α = 0,94 olarak bulunmuştur. Test- tekrar test yönteminde elde edilen verilere göre test-tekrar test COVID-19 Stres Ölçekleri toplam ve alt boyut puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı, pozitif yönde ve güçlü korelasyonlar olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bu bağlamda her iki analiz sonucunda da testler arasında iç tutarlılığın olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Bu çalışma elde edilen sonuçlara göre; 30 maddelik COVID-19 Stres Ölçekleri (CSÖ) Türk toplumu için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracıdır. Anahtar kelimeler: COVID-19, hemşirelik, COVID-19 stres ölçekleri, COVID-19 ölçüm araçları, geçerlilik ve güvenirlik