Pandemi döneminde Aile Hekimliği kliniği asistanlarının manevi tutumları (spiritualite) ile presenteizm (işinde var olamama) arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞÜKRAN CEYHAN
Danışman: Tarık Eren YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Pandemi döneminde hekimler tüm dünyada alınan tedbirlere uyum sağlamak ve salgını önlemek için maddi-manevi zorluklarla mücadele etmişlerdir. Bu süreçte kendileri, sevdikleri ve hizmet verdikleri insanların sağlıkları ile ilgili önemli bir konumda çalışmaları hekimlerin üzerindeki baskıyı arttırmıştır. Bu hassas dönemde çalışan hekimlerin işinde var olamamadan dolayı yapabileceği ufak hatalar ise büyük sonuçlar doğurabilmektedir. Hekimlerin bu süreçteki presenteizm durumunu saptamak ve nedenlerini belirlemek ciddi öneme sahip bir konudur. Kişilerin hayatındaki zorlu süreçlerde ise manevi tutumların düzenleyici rolünün etkili olduğu düşünülmektedir. Hekimlerin tam iyilik halinin sağlanabilmesi için bütüncül yaklaşımla yani bedensel, duygusal, kültürel ve spiritual boyutları ile değerlendirilmelidir. Bu çalışmada ise pandemi döneminde çalışan aile hekimlerinin manevi tutumları ile presenteizm davranışı arasındaki ilişkinin saptanması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma gözlemsel nitelikte bir çalışma olup evrenini Bilkent Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği asistan hekimleri oluşturmaktadır. Hekimlere 3 ana bölümden oluşan anket formu online olarak uygulanmıştır. Anket formunun ilk bölümünü hekimlerin sosyodemografik verileri, ikinci bölümünü presenteizm nedenlerini belirlemeye yönelik veriler ve Stanford kendini işe verememe ölçeği ile oluşturulmuştur. Üçüncü bölümde maneviyat ölçeği uygulanmıştır. En sonda ise infodemiyi belirlemeye yönelik 2 soru sorulmuştur. Evren 184 kişi iken çalışmaya katılan kişi sayısı evrenin %69'unu (n:127) oluşturmuştur. Araştırmanın istatistiksel analizi Statistical Package for Social Science (SPSS) 21.0 programı kullanılarak yapılmış ve istatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 127 hekimin presenteizm ölçeği puan ortalaması 30 puan üzerinden 18,75 puan olarak saptanmıştır. Maneviyat ölçeği puan ortalaması ise 135 puan üzerinden 100,14 puan olarak saptanmış olup aralarındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Pandemi sürecinin etkisiyle hekimlerin presenteizm nedenlerinden; pandemi döneminde aktif görev alma, genel sağlık durumu ve yedek personel varlığı durumlarında presenteizm daha düşük düzeyde saptanmıştır. Covid-19 hastalığı izolasyon sonrası istirahat raporu ihtiyacı olma durumu ve pandemi döneminde birlikte yaşanılan kişiler arasında kronik hastalığı olan yakınının olması durumlarında ise presenteizm daha yüksek düzeyde saptanmıştır. Hekimlerin maneviyat ölçeği alt boyutları "manevi başa çıkma, aşkınlık, anlam arayışı, manevi hoşnutluk, bağlantı, tabiatla uyum" puan ortalamaları ve toplam maneviyat skoru yüksek düzeyde saptanmıştır. Sonuç ve Öneriler: Çalışmada hekimlerin presenteizmi orta düzeyde maneviyatı ise yüksek düzeyde saptanmıştır. Aralarındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Katılımcı hekimlerin presenteizm ve spiritualite kavramı hakkındaki farkındalığı arttırılmıştır. Presenteizm sorununun çözümüne yönelik manevi tutumların düzenleyici rolü literatüre farklı bir bakış açısı olarak sunulmuştur. Presenteizmin en sık görüldüğü sektörlerden biri olan sağlık sektöründe özellikle hekimler ve hekimlerin manevi tutumları üzerinde daha fazla çalışma yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Pandemi, Presenteizm, Spiritualite