Parkinson hastalığında impulsif kompulsif davranışlar
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERPİL DURGUN
Danışman: Selim Selçuk ÇOMOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Parkinson hastalığı , bradikinezi, tremor, rijidite ve postural instabiliteden oluşan kardinal motor semptomlarla karakterize nörodejeneratif bir hastalıktır. Çalışmada, Parkinson hastalığı tanısı ile takip edilen hastalarada İmpulsif Kompulsif Davranışlar (İKD)'ın görülme sıklığının saptanması ve İKD ile ilişkili klinik risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi nöroloji kliniğinde takip edilen ve ''UK Brain Bank'' kriterine göre İdiyopatik Parkinson hastalığı tanısı alan ardısıra 134 hasta prospektif olarak alındı. Sekonder parkinsonizmi ve parkinsonizm plus sendromu olan hastalar ile ağır mental bozukluğu (mental retardasyon, MMT puanı<15) ve eşlik eden ağır psikozu olan hastalar çalışmadan dışlandı. Parkinson hastalığının evresi ve hastalığın motor bulgularının şiddeti sırası ile ''Modifiye Hoehn and Yahr'' evreleme ölçeği ve ''Birleşik Parkinson Hastalığı Derecelendirme Ölçeği'' bölüm II ve III ile belirlendi. Hastaların almakta olduğu tüm tedaviler kaydedildi. Levodopa ekivalan ilaç dozları ve dopamin agonist levodopa ekivalan ilaç dozları hesaplandı. Parkinson hastalığına eşlik eden nonmotor belirtilerin değerlendirilmesinde ''Nonmotor Semptom Değerlendirme Anketi'' kullanıldı. Kognitif durum; ''Minimental Test'' , ''Saat çizme testi'' , ''Frontal Değerlendirme Bataryası'' ile, hastalığa eşlik eden depresyon ve anksiyete bozukluğu ise ''Beck Anksiyete Ölçeği'' ve ''Beck Depresyon Ölçeği'' ile değerlendirildi. Hastalardaki İKD'ın varlığı hem hasta hem de bakım verenlerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşme ile ''Mental Bozuklukların Tanımsal ve Sayımsal El Kitabı (DSM 4)'' ve ''Parkinson Hastalığı İmpulsif Kompulsif Bozukluklar Anketi'' kriterlerine göre belirlendi. Bulgular: Çalışmaya alınan Parkinson hastalarında İKD'ın sıklığı % 37.3 olarak saptandı. Çalışmamızda İKD arasında pundingin en sık (%20,9) olduğu, patolojik kumarın ise en az sıklıkta (%1,5) olduğu saptandı. İKD'ın gelişimi genç yaş (p<0.001), erkek cinsiyet (p<0.001), erken hastalık başlangıç yaşı (p<0.001), uzun hastalık süresi (p<0.001),yüksek doz levodopa ve dopamin agonist tedavisi (p<0.001 ve p=0.005, sırasıyla) ile ilişkili bulundu. İKD'ı olan hastaların mHY evrelerinin daha ileri (p=0.008) ve UPDRS bölüm II ve bölüm III puanlarının daha yüksek (p=0.001 ve p=0.003, sırasıyla) olduğu saptandı. İKD 'ı olan Parkinson hastalarında depresyon ve anksiyete bozukluğu daha sıktı (p<0.001 ve p<0.001, sırasıyla). Sonuç: Çalışmamızın sonuçları Parkinson hastalarında İKD'a oldukça sık rastlanabileceğini göstermiştir. Özellikle uzun hastalık süresine sahip, yüksek doz dopaminerjik tedavi alan genç erkek Parkinson hastalarının izleminde motor bulguların yanı sıra hasta ve çevresi için ciddi bir sorun oluşturabilecek davranışların da değerlendirilnesi önemlidir.