Preeklampsi erken tanı yöntemleri: Anjiyojenik ve anti-anjiyojenik biyomarkerların değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM RÜMEYSA YEŞİL
Danışman: Yasemin ÜSTÜNDAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Preeklampsi (PE), maternal ve fetal morbidite-mortalitenin önde gelen nedenlerinden biridir. Patogenezinde anjiyojenik ve anti-anjiyojenik faktörler arasındaki dengesizlik rol oynamaktadır. Kromozomal anomali taramasıyla eş zamanlı PE risk değerlendirmesinin, önleyici yaklaşımlara zamanında başlanmasına katkı sağlayabileceği öngörülmektedir. Bu çalışmada, çözünür fms-benzeri tirozin kinaz-1 (sFlt-1), plasental büyüme faktörü (PlGF), gebelikle ilişkili plazma proteini-A (PAPP-A), serbest β-insan koryonik gonadotropini (s-βhCG) ile birlikte CD93 ve gebelikle ilişkili plazma proteini-A2 (PAPP-A2)'nin gebeliğin erken döneminde PE tarama ve tanısındaki kullanılabilirliğini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Prospektif vaka-kontrol çalışmasında, birinci (11+0-13+6 hafta) ve ikinci (14+0-19+6 hafta) trimester tarama testleri için serumları elde edilen tekil gebeler doğuma kadar takip edildi. PE gelişen 44 olgu ile gebelik haftası ve maternal özellikler açısından 1:1 eşleştirilen 44 sağlıklı gebe (birinci trimester: PE=24, kontrol=24; ikinci trimester: PE=20, kontrol=20) karşılaştırıldı. Bulgular: PE grubunda sırasıyla hem birinci hem ikinci trimesterde PlGF [beklenen medyanın katı (MoM): 0,86 vs 1,11; p=0,0003 ve 0,70 vs 1,01; p=0,003] ve CD93 düzeyleri (7,96 vs 13,25 ng/mL; p=0,004 ve 6,96 vs 10,54 ng/mL; p=0,007) anlamlı düşük, sFlt-1/PlGF oranı anlamlı yüksekti (40,33 vs 23,80; p=0,022 ve 16,81 vs 12,48; p=0,038). Birinci trimesterde eğri altında kalan alan (AUC) değerleri PlGF MoM, CD93 ve sFlt-1/PlGF için sırasıyla 0,793 (%95 GA 0,663–0,922), 0,738 (%95 GA 0,591–0,854) ve 0,693 (%95 GA 0,541–0,845); ikinci trimesterde ise 0,770 (%95 GA 0,618–0,922), 0,748 (%95 GA 0,596–0,899) ve 0,692 (%95 GA 0,526–0,859) olarak bulundu. Sonuç: PE'nin klinik bulgular ortaya çıkmadan tanınması maternal ve perinatal sonuçları iyileştirme potansiyeline sahiptir. PlGF, sFlt-1/PlGF oranı ve CD93 her iki trimesterde PE grubunda anlamlı farklılık gösterse de tek başına yeterli prediktif güce sahip değildir. Anahtar Kelimeler: Anjiyogenez, Biyobelirteçler, Hipertansiyon, Plasental Büyüme Faktörü, Preeklampsi