Akut ishalle başvuran çocuk hastaların klinik, sosyodemografik ve laboratuvar özelliklerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM ERTEN
Danışman: Hasan KAHVECİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut İshalle Başvuran Çocuk Hastaların Klinik, Sosyodemografik ve Laboratuvar Özelliklerinin İncelenmesi İshal, gaita su içeriği, hacmi ve genellikle dışkılama sıklığında artış ile karakterize bağırsak hareketlerindeki değişiklik olarak tanımlanmıştır. Çalışmamızda, akut ishal ile başvuran çocuk hastaların klinik, etiyolojik ve sosyodemografik verilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği, Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Polikliniği ve Çocuk Gastroenteroloji Polikliniğine başvuran ve akut ishal tanısı alan hastalar dahil edildi. Çalışmamızda, hasta yoğunluğu 6-24 aylık yaş grubunda daha fazlaydı (%38,5). Olguların % 33,5'inde en az bir etken saptandı ve etken mikroorganizma saptanabilen ishallerin %65'i viral, %19,2'si bakteriyel, %10,8'i paraziter etkenlerden kaynaklanırken %4,8'inde ise çoklu etken tespit edildi. Etken saptananlar arasında en sık rotavirüs (%50,6) tespit edildi (p>0,05). Genel olarak bakteriyel ve paraziter ishallerin 6 aydan sonra ve özellikle 6-24 ay yaş grubunda daha fazla olduğu görüldü. Çalışmaya alınan hastaların sadece 3'ünün rotavirus aşısının yapılmış olmasının, aşılama konusundaki bilgi eksikliği, düşük sosyoekonomik düzey veya rotavirüs aşılaması yapılmış olan hastaların bu çalışma süresi boyunca hastaneye başvurmamış olması ile ilişkili olabileceği düşünüldü. Hastaların anne sütü alma süresi ortalama 13,8 ay olduğu, ek gıdaya ortalama 5,48. ayda başlandığı ve bu sürelerin DSÖ önerileriyle uyumlu olduğu görüldü. Hastaların 54'ünde (%23) başvuru öncesi antibiyotik, 26'sında (%11,1) başvuru sırasında propiyotik kullanma öyküsü vardı. Olguların %29'u şiddetli ishal tablosuyla başvurdu. Paraziter ishallerin daha sık şiddetli ishal geçirdiği görüldü (p:0,1). Dehidratasyon düzeyi veya ishal şiddeti açısından etiyolojik nedenlere dağılımında istatistiksel anlamlı bir fark oluşmazken, 6-24 aylık yaş grubu olguların şiddetli ishal sıklığının daha fazla olduğu görüldü (p:0,03). Gaytada gizli kan pozitifliği bakteriyel ishallerde daha sık görüldü. Sıvı-elektrolit düzensizliği açısından hiponatremi (p:0,01) bakteriyel ishallerde; hipokalemi (p:0,002) ise paraziter ishallerde istatistiksel olarak anlamlıydı. Sonuç olarak, akut gastroenterit çocukluk çağının sık görülen ve mortal seyreden hastalıklarındandır. Etiyolojik nedenlerin ve ishal risk faktörlerinin iyi bilinmesi, altyapının düzeltilmesi, uygun içme suyu kullanımı, sağlık ve hijyen davranışlarının düzeltilmesi, aşılama programlarının uygulanması, anne sütünün teşviki ve etkin tedavi uygulamalarıyla ishal önlenebilir ve tedavi edilebilir bir sağlık sorunudur. Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı ishalleri, akut ishal, mikroorganizma, rotavirus