İnflamatuar barsak hastalığı olan bireylerde sarkopeni şiddetinin ve prognostik nütrisyon göstergelerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE BİLİK
Danışman: Şule POTUROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç:İnflamatuar barsak hastalıkları (İBH), gastrointestinal sistemin kronik, tekrarlayan inflamatuar hastalıklar ailesidir. İBH'de malnütrisyon; inflamasyon, besin emilim bozukluğu, azalmış beslenme, artan bazal metabolizma hızı gibi mekanizmalar önemli bir komplikasyon olarak ortaya çıkmaktadır. Sarkopeni, zamanla kas kütlesinin ve kas işlevinin kademeli olarak azalması olarak tanımlanır. Sarkopeniye neden olan faktörler arasında maligniteler, yetersiz beslenme, sedanter yaşam ve kronik inflamasyonlar da yer almaktadır. İBH'in kronik inflamasyon ile birlikte malnütrisyona neden olması, İBH olan hastalarda sarkopeni riskini artırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İBH olan hastalarda sarkopeni ve prognostik nütrisyonel parametrelerin değerlendirilmesi ve klinik kullanımda bu konuda farkındalık oluşturulmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız; kesitsel, bir çalışma olarak tasarlandı. Çalışmaya 50 Ülseratif kolit, 41 Crohn hastalığı olmak üzere toplam 91 İBH tanılı hasta ve 52 sağlıklı gönüllü dahil edildi. EWGSOP2'nin tanımladığı sarkopeni tanı kriterlerine uygun anket, test ve ölçümler yapıldı. SARC-F anketi ile sarkopeni açısından tarama yapıldı. Sarkopeni, kırılganlık ve malnütrisyon arasındaki bulunan bağlantı nedeniyle Mini Nütrisyonel Analiz (MNA) ve FRAIL kırılganlık anketleri uygulandı. İBH olan hastaların ve sağlıklı gönüllülerin sarkopeni açısından yapılan anket, test ve ölçümleri ve Prognostik Nütrisyonel İndeks (PNİ) değerleri kesitsel olarak karşılaştırıldı. Bulgular ve Sonuç: İnflamatuar barsak hastalığı olanlarla sağlıklı gönüllüler arasında albümin, lenfosit, PNİ, C- Reaktif Protein (CRP), demir, MNA, FRAİL ölçeği ve olası sarkopeni açısından anlamlı farklılıklar bulundu. İBH olanların sarkopeni ve malnütrisyona daha yatkın olduğu görüldü. Yaptığımız multivaryant analize göre sarkopeni değerlendirmesinde 5 kere otur kalk testi başta olmak üzere 4 metre yürüme testi ve TUG testi ayırt edici özelikteydi. İBH olanlarda olası sarkopenik olanlarla olmayanlar arasında Beden Kütle İndeksi (BMİ) ve yağ kütlesi açısından anlamlı fark bulundu. Olası sarkopenisi olan hastaların yağ kütlesi daha fazlaydı ve BMİ daha yüksekti. Bu durum İBH olanlarda sarkopenik obeziteye yatkınlığa dikkat çekmektedir. İBH olan hastaların malnütrisyonlu, düşük BMİ'li olmasa bile olası sarkopenik olabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: İnflamatuar Barsak Hastalığı, Sarkopeni, Malnütrisyon, Kırılganlık, Nütrisyon