Obeziteli ve obezitesi olmayan hastaların sağlık kuruluşlarına başvuru sıklığı ve nedenlerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OLCAY POLAT
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, vücut kitle indeksine (VKİ) göre normal kilolu, fazla kilolu ve obeziteli bireylerin sağlık hizmetlerine başvuru sıklıkları ve başvuru nedenlerini detaylı olarak karşılaştırmaktır. Araştırmada, bireylerin sağlık sistemini kullanma biçimleri, tercih ettikleri hizmet seviyeleri ve ortaya çıkan başvuru nedenlerinin dağılımı incelenerek, özellikle obezite ile ilişkili sağlık sorunlarının tespiti ve sistemdeki yansımaları ortaya konulması hedeflenmiştir. Yöntem: Araştırma, VKİ hesaplamalarına dayalı olarak eşit büyüklükte üç gruba ayrılan toplam 741 katılımcı üzerinde yürütülmüştür. Çalışma kapsamında her bireyin yaş, cinsiyet, sigara ve alkol kullanımı gibi demografik özelliklerinin yanı sıra; sağlık kuruluşlarına yapılan toplam başvuru sayısı, başvuru nedenleri (örneğin; solunum yolu problemleri, kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları, gastrointestinal sorunlar, hipertansiyon, dislipidemi ve diyabet gibi durumlar) ve başvuru düzeyi (aile sağlığı merkezi veya hastane) detaylı olarak kaydedilmiştir. Verilerin analizi SPSS 25.0 yazılımı aracılığıyla gerçekleştirilmiş olup, istatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0,05 değeri temel alınmıştır.Ayrıca, yaş ile başvuru sayısı arasındaki korelasyon gibi ilişkiler de istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir. Bulgular: Çalışmanın sonuçları, VKİ değeri arttıkça sağlık hizmetlerine yapılan başvuruların hem sıklığının hem de çeşitliliğinin anlamlı derecede arttığını göstermiştir. Özellikle obeziteli bireylerin ortalama başvuru sayısının 20,27 olarak belirlenmesi, fazla kiloluların 12,25 ve normal kiloluların 8,11 oranında başvuru yapmalarına kıyasla dikkat çekicidir (p<0,001). İncelenen başvuru düzeylerinde, obez bireylerin ikinci basamak hizmetlerden ziyade daha yüksek oranda, özellikle Aile Sağlığı Merkezi (ASM) düzeyinde başvuruda bulundukları gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra, sağlık hizmetlerine başvuru nedenleri karşılaştırıldığında; obez grupta solunum yolu rahatsızlıkları ve kas-iskelet sistemi problemleri gibi durumların her iki grupta da %100 oranında bulunduğu, gastrointestinal sistem şikayetlerinin %90,28, hipertansiyonun %62,75, dislipidemi oranının %57,09 ve diyabetin %31,58 gibi yüksek prevalanslara sahip olduğu saptanmıştır. Ayrıca, obeziteli bireylerin yaş ortalamasının diğer gruplara kıyasla daha yüksek olduğu saptanmış ve yaş ile başvuru sayısı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğu (r=0,589; p<0,001) belirlenmiştir. Sonuç: Araştırmanın bulguları, VKİ'nin artmasıyla sağlık hizmetlerine başvuru sıklığının ve başvuru nedenlerinin çeşitliliğinin de arttığını ortaya koymaktadır. Özellikle obez bireylerin sağlık sisteminden hem daha sık hem de daha geniş kapsamlı bir şekilde yararlandığı tespit edilmiştir. Bu durum, sağlık hizmetlerinin planlanması, kaynak dağılımı ve özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinin obezite yönetimi kapsamında daha etkin ve sistematik bir şekilde kullanılmasının gerekliliğini göstermektedir. Elde edilen veriler, ileriye dönük sağlık politikalarının oluşturulmasında ve önleyici programların geliştirilmesinde önemli bir referans kaynağı olarak değerlendirilebilir. Anahtar kelimeler :Obezite,KronikHastalık,Vücut Kitle İndeksi,Başvuru nedenleri,Sağlık hizmeti kullanımı