Gümüş diamin florür ve iki farklı biyoaktif camın fare fibroblast hücreleri üzerinde sitotoksisite, apoptoz ve alkalen fosfataz aktivitesine olan etkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK DİŞ HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ TARAKCIOĞLU

Danışman: Günseli GÜVEN POLAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Gümüş Diamin Florür (GDF), 45S5 ve S53P4'ün fare fibroblast hücreleri üzerindeki sitotoksik, apopitotik etkilerini kıyaslayabilmek ve bu materyallerin Alkalen Fosfataz (ALP) enzim aktivitesi üzerine etkilerini inceleyebilmektir. Materyaller Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) 109935 biyouyumluluk standartlarına uygun olarak hazırlandı. Ani alkali reaksiyonları ve pH değişimlerini önlemek amacıyla deney öncesi 45S5 ve S53P4 pasive edildi. L929 hücre hattı, %10 Fetal Sığır Serumu (FBS) ve %1 penisilin-streptomisin içeren Eagle'ın Minimum Esansiyel Besiyeri (EMEM) içinde 37°C'de %5 CO₂ ortamında kültürlendi. Hücrelere 0,005 mg/ml'den 3 mg/mL'ye kadar farklı konsantrasyonlardaki materyaller uygulandı, sitotoksisite Adenozin Trifosfat (ATP) biyolüminesans kiti ile ölçüldü. Hücre canlılığı kontrol grubu ile karşılaştırılarak IC₅₀ değerleri hesaplandı ve sonraki deneylerde IC₅₀'nin altındaki konsantrasyonlar kullanıldı. Apopitotik etkiler değerlendirildi. ALP enzim aktivitesi, ticari Enzim Bağımlı İmmunosorbent Testi (ELISA) kitleri kullanılarak ölçüldü. Hücre canlılık analizlerinde, üç grupta da konsantrasyon arttıkça canlılığın azaldığı, en düşük canlılığın 3 mg/ml konsantrasyonda olduğu belirlendi. Tüm dozlarda GDF grubunda, kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede düşük canlılık oranları gözlendi (p<0,05). Apopitoz analizlerinde, doz bağımlı artış olduğu ve en yüksek apopitoz oranının GDF grubunda olduğu tespit edildi (p<0,001). ALP aktivitesi açısından 45S5 ve S53P4 gruplarında doz arttıkça aktivitenin yükseldiği, ancak GDF grubunda azaldığı belirlendi. 45S5 grubunun ALP seviyesi tüm konsantrasyonlarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde en yüksek bulunurken, GDF grubunun en düşük olduğu tespit edildi (p<0,05). Sonuç olarak, 45S5 ve S53P4 materyalleri hücre canlılığını ve odontojenik aktiviteyi desteklerken, GDF'nin daha yüksek sitotoksisite ve apopitoz oranına sahip olduğu gösterildi.