Aferez ve random trombosit transfüzyonlarının trombosit fonksiyonlarına etkisinin pfa-200 testi kullanılarak karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET CAN UĞUR
Danışman: Cengiz CEYLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde trombositopeni veya trombosit fonksiyon kusuru olan hastalarda kanamanın tedavisi veya profilaksi için trombosit transfüzyonlarına duyulan gereksinim giderek artmaktadır. Bu durum gelişen tedavi yöntemleri, trombosit elde etme ve saklama tekniklerindeki ilerlemelerle yakından ilişkilidir. Hazırlanma tekniklerine göre random trombosit süspansiyonu ve aferez trombosit süspansiyonu olmak üzere iki grup trombosit süspansiyonu kullanılmaktadır. Transfüzyonun efektivitesi, post-transfüzyon trombosit sayısı ve trombosit sayısındaki artış ile değerlendirilmektedir. Ancak post-transfüzyon trombosit fonksiyonlarının da değerlendirilmesi kanama riskinin değerlendirilmesinde fayda sağlayabilmektedir. Platelet Function Analyzer (PFA-100 Dade Behring, Marburg, Germany) testi, kanama zamanına göre trombosit fonksiyonlarını çok daha duyarlı ve tekrarlanabilir olarak değerlendirebilmektedir. Günümüzde trombosit fonksiyonlarını tarama testi olarak kullanılmaya başlanmıştır. PFA-200 ise PFA-100'ün yeni bir versiyonudur. Biz de kliniğimizde yatarak izlenen, trombosit transfüzyonu alan ve transfüzyon sonrası 24 saat içerisinde kanama diyatezi açısından trombosit fonksiyon testi PFA-200 ile ADP/Kollajen ve ADP/Epinefrin çalışılan hastalarda, random ve aferez trombosit süspansiyonlarının trombosit fonksiyonlarına etkilerini araştırmayı amaçladık. Hasta verileri retrospektif taranarak toplam 112 hastanın verilerine ulaşıldı. 32 hasta random transfüzyon grubuna, 38 hasta aferez transfüzyon grubuna, 42 hasta kontrol grubuna dahil edildi. Hastaların transfüzyon öncesi ve sonrası platelet sayıları değerlendirildiğinde Bonferroni Testi ile aferez ve random gruplarının kontrol grubuna göre değişimi sırasıyla 0.63 ve 0.65 saptandı. Transfüzyon öncesi platelet sayısının etkisi arındırıldığında ise random grubunun kontrol grubuna göre değişimi istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0.036). Aferez grubundaki değişim ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0.563). Hastalar, trombositopeninin patogenezine göre kemik iliği supresyonu ve trombosit destrüksiyonu olarak 2 gruba ayrıldıktan sonra transfüzyon öncesi ve sonrası platelet sayıları karşılaştırıldığında; hem transfüzyon öncesinde, hem de transfüzyon sonrasında supresyon ve destrüksiyon gruplarının platelet sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0.85). Ancak her iki grupta, transfüzyon sonrasında platelet sayısındaki artış istatiksel olarak anlamlıdır (p=0.001). Bu artış birbirine paralel olarak görülmüştür. Hastaların trombosit fonksiyonları PFA-200 testi ile Kollajen/ADP ve Kollajen/Epinefrin kartuşlarıyla değerlendirildiğinde random ve aferez transfüzyon alan hastaların Kollajen/ADP ve Kollajen/Epinefrin değerlerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p=0.630 ve p=0.224). Hastalar, trombositopeninin patogenezine göre kemik iliği supresyonu ve trombosit destrüksiyonu olarak 2 gruba ayrıldıktan sonra Kollajen/ADP değerleri ayrı ayrı değerlendirildiğinde; destrüksiyon grubunda aferez transfüzyon alan hastaların ortalama Kollajen/ADP değeri 224.4, random transfüzyon alan hastaların ortalama değeri 218.9 ve kontrol grubunun ortalama değeri 186.9 saniyedir. Random transfüzyon alan hastaların Kollajen/ADP değeri daha düşük bulunmuştur (p=0.044). Supresyon grubunda aferez ve random transfüzyon alan hastaların Kollajen/ADP değerleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p=0.568). Kollajen/Epinefrin değerleri karşılaştırıldığında; destrüksiyon ve supresyon gruplarında, random ve aferez transfüzyon alan hastaların Kollajen/Epinefrin değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0.191 ve p=0.110). İmmun yıkımın etkisinin arındırıldığı kemik iliği supresyonu mevcut olan hastalarda, random veya aferez transfüzyon verilmesi Kollajjen/ADP ve Kollajen/Epinefrin kapanma zamanı değerleri arasında anlamlı bir fark oluşturmamıştır. Ancak daha net bir değerlendirme için, daha büyük serilerle prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.