E-FAST uygulaması ve travma skorlamalarının mortalite ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL ENVER OBUZ
Danışman: Serkan DOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Bu çalışmanın amacı, multipl travmalı hastalarda E-FAST uygulaması, Kampala Travma Skoru (KTS) ve RETRASCORE (RTS) sistemlerinin mortaliteyi öngörmedeki performansını değerlendirmek ve bu yöntemlerin klinik karar verme süreçlerine katkısını ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem Çalışma, İstanbul SBÜ Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'nde, 01 Ağustos 2024 – 01 Haziran 2025 tarihleri arasında prospektif, kesitsel ve analitik tasarımda yürütüldü. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri, multipl travma tanısı alan ve E-FAST uygulanabilen toplam 100 hasta dahil edildi. Hastaların demografik verileri, klinik özellikleri, laboratuvar parametreleri, KTS, Modifiye KTS ve RTS değerleri ile E-FAST bulguları kaydedildi. İstatistiksel analizde Ki-kare, Mann-Whitney U, ROC eğrisi ve AUC değerleri kullanıldı; p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular Çalışmaya katılan 100 hastanın %82'si erkekti. Mortalite grubunun ortalama yaşı (62,19±24,66) sağ kalım grubundan (32,35±12,19) anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). GKS ≤7 düzeyi mortalite grubunda %38, sağ kalım grubunda %11 oranında görüldü (p<0,001). AVPU değerlendirmesinde "Unresponsive" yanıtı mortalite grubunda %31, sağ kalım grubunda %6 oranında saptandı (p=0,02). E-FAST pozitiflik oranı tüm seride %12 olup, mortalite grubunda %25, sağ kalım grubunda %10 olarak bulundu (p=0,098). ROC analizinde KTS için AUC=0,811, Modifiye KTS için AUC=0,801, RTS için ise AUC=0,940 elde edildi (tüm p<0,001). RTS, %93,8 duyarlılık ve %85,7 özgüllük ile en yüksek prognostik performansı gösterdi. Tartışma ve Sonuç Bulgular, yaş, bilinç düzeyi (GKS, AVPU), KTS ve RTS'nin mortalite ile güçlü şekilde ilişkili olduğunu göstermektedir. RTS, mortaliteyi öngörmede en yüksek doğruluk ve güvenilirlik düzeyine sahip bulunmuştur. KTS ve Modifiye KTS ise özellikle kaynak kısıtlı ortamlarda hızlı ve pratik triyaj aracı olarak değer taşımaktadır. E-FAST, istatistiksel anlamlılık göstermemekle birlikte mortalite grubunda daha yüksek pozitiflik oranına sahiptir ve klinik karar sürecinde destekleyici rol oynayabilir. Sonuç olarak, travma hastalarının erken risk sınıflandırmasında klinik skorlarla birlikte ultrasonografi kullanımının mortalite öngörüsünü güçlendirebileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler Travma, E-FAST, Kampala Travma Skoru, RETRASCORE, Mortalite