Remisyondaki hodgkin lenfomalı hastalarda solunum fonksiyon testlerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYDAN SEZGİN ERSOY

Danışman: Derya ÖZYÖRÜK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Hodgkin lenfomanın tedavi sonuçlarında belirgin iyileşmeler kaydedilmiş olup genel sağ kalım oranları ileri evre hastalıkta bile %90'lara ulaşmıştır. Hodgkin lenfomadan kurtulan bireylerde tedaviye bağlı olarak uzun dönemde kardiyak, pulmoner, gonadal ve endokrin toksisiteler görülebilmektedir. Uzun sağ kalım elde edilen bir hastalık olması sebebiyle tedavi seçiminde uzun dönem yan etkilerin önlenmesine yönelik çalışmalar sürmektedir. Bu çalışmamızda kliniğimizde izlenen remisyondaki Hodgkin lenfomalı hastalarda radyoterapi ve kemoterapiye bağlı solunum fonksiyon testlerinde anormallik olup olmadığının araştırılması planlandı. Yöntem: Çalışmamıza 1 Haziran 2017-1 Aralık 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi onkoloji polikliniğinde remisyonda Hodgkin lenfoma tanısı ile izlenen ve tedavi kesimi üzerinden en az 6 ay geçmiş 8-21 yaş arası hastalar alındı. Hastaların; demografik özellikleri, hastalık evresi, almış olduğu kemoterapi ve radyoterapi dozu ile spirometrik ölçümleri, karbon monoksit difüzyon testi ve pletismografi ile solunum fonksiyonları arasındaki ilişki değerlendirildi. Çalışmamız kesitsel prospektif bir çalışmadır. Bulgular: Çalışmaya alınan 37 hastanın (%56,8 erkek) yaş ortancası 15 yıl (min:7,8 yıl -max:21 yıl) bulundu. Hastaların kümülatif bleomisin dozunun ortanca değerinin 60 IU/m2 (min:20 IU/m2 max:120 IU/m2), mediastene alınan radyoterapi dozunun ortanca değerinin 23 Gy (min:18 Gy max:36 Gy) olduğu saptandı. Tedavi kesimi üzerinden geçen sürenin ortanca değeri 50 ay (min:8 ay max:168 ay) bulundu. Solunum fonksiyon testlerinde anormal değerler saptanan hasta oranı %51,3 (n:19) bulundu. Spirometri testi sonuçlarında 12 hastada anormallik saptandı. Pletismografi sonuçlarına göre 4 (%12,9) hastada restriksiyon, 3 (%9,6) hastada obstrüksiyon, 1 hastada (%3,2) hem obstruksiyon hem restriksiyon saptandı. Çalışmamızda Karbon monoksit diffüzyon kapasitesi (DLCO) testi sonucuna göre 9 hastada (%29) hafif düzeyde azalma saptandı. Çalışmamızda mediastene radyoterapi alan grupta PEF, DLCO, DLAdj düzeyleri anlamlı olarak düşük bulundu. Tedavi kesimi üzerinden geçen süre 5 yıldan az olan hastalarda PEF değeri anlamlı düşük bulundu. Tanı yaşı ile PEF arasında negatif korelasyon, RV değeri arasında pozitif korelasyon saptandı. Sonuç: Mediastene radyoterapi alan ve bleomisin tedavisi alan hastalar asemptomatik olsalar bile solunum fonksiyon testleri ile taranmalı ve bu açıdan yakın takip edilmelidirler. Anahtar Kelimeler: Hodgkin lenfoma, solunum fonksiyon testi, radyoterapi, bleomisin