Akciğer kanseri tanılı hastalarda yoğun bakım ünitesine yatış endikasyonlarına göre klinik değişkenler ve sonuçların karşılaştırılması: Retrospektif kohort çalışması

ONUR BİNİCİ

Akciğer kanseri tanılı hastalarda yoğun bakım ünitesine yatış endikasyonlarına göre klinik değişkenler ve sonuçların karşılaştırılması: Retrospektif kohort çalışması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONUR BİNİCİ

Danışman: Özlem EDİBOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Akciğer kanseri tanılı hastaların yoğun bakım ünitesine (YBÜ) yatış endikasyonuna göre akciğer kanseri ilişkili ve akciğer kanseri ilişkisiz nedenler olarak sınıflandırmak; 30 ve 90 günlük mortalite ile ilişkisini ve mortaliteyi öngören parametreleri değerlendirmek. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli retrospektif kohortta 01.01.2020–01.01.2025 tarihleri arasında YBÜ'de izlenen, primer akciğer kanseri tanılı ve YBÜ yatış süresi ≥24 saat olan hastalar incelendi (n=321). Yatış nedenlerine göre "kanser ilişkili" ve "kanser ilişkisiz" olarak ayrılan gruplar Kaplan–Meier ve log-rank testi ile karşılaştırıldı. Mortalite öngörücüleri için tek ve çok değişkenli Cox regresyon modelleri kuruldu. Biyokimyasal belirteçler ve klinik skor sistemlerinin ayırt ediciliği ROC analizi ile değerlendirildi; eşik değerler Youden indeksi ile belirlendi. Bulgular: Medyan yaş 66 (60–72) yıl olup hastaların %84'ü erkek ve %62'si metastatik evredeydi. Olguların %65'i kanserle ilişkili, %35'i ise kanser ilişkisiz nedenlerle YBÜ'ye kabul edildi. Genel 30 ve 90 günlük mortalite sırasıyla %75 ve %85 idi. Kanser ilişkili grupta 30 günlük mortalite daha yüksekti (%82'ye karşı %62, p<0,001) ve medyan sağkalım daha kısaydı (11 güne karşı 15 gün, log-rank 30 gün p=0,001; 90 gün p=0,011). Cox regresyon analizinde kanser ilişkili yatış endikasyonu, kanser ilişkisiz endikasyona kıyasla 30 günlük mortalite riskinde artmış risk ile ilişkiliydi (HR 1,56; %95 GA 1,18–2,06; p=0,002) ve bu ilişki 90 günlük mortalite için de sürdü (HR 1,37; %95 GA 1,07–1,77; p=0,014). Çok değişkenli Cox analizinde hem 30 günlük hem de 90 günlük mortalite için serum laktat düzeyi, APACHE II skoru ve invaziv mekanik ventilasyon ortak bağımsız öngörücüler olarak saptandı. ROC analizinde serum laktat düzeyi, 30 gün için AUC 0,734 (cut-off 1,35 mmol/L) ve 90 gün için AUC 0,730 (cut-off 1,75 mmol/L) ile en yüksek ayırt ediciliği gösterdi. Sonuç: Akciğer kanseri hastalarında YBÜ'de mortalite yüksektir ve ölümler ağırlıklı olarak erken dönemde gerçekleşmektedir. Yatış endikasyonu kısa dönem riskle ilişkili olsa da prognozu belirleyen temel unsurlar akut fizyolojik yük ve organ destek gereksinimidir. Özellikle serum laktat düzeyi ve APACHE II skorunun, kısıtlı sağkalım beklentisi olan metastatik evredeki hastalarda objektif birer gösterge olarak kullanılması, yoğun bakım kaynaklarının daha etkin yönetilmesine ve daha güvenilir prognoz değerlendirmesine katkı sağlayabilir.