Kalp kapak cerrahisi sonrası oral antikoagülan tedavi alan hastaların, akılcı ilaç kullanımlarını ve memnuniyetlerini etkileyen faktörlerin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA YİĞİT

Danışman: Hatice AYHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Tanımlayıcı tipteki bu çalışma, kalp kapak replasmanı sonrası oral antikoagülan (OAK) ilaç tedavisi alan hastaların akılcı ilaç kullanımlarını (AİK) ve tedaviden memnuniyetlerini etkileyen faktörleri incelemek amacıyla planlanmıştır. Araştırma, Eylül 2015– Mart 2016 tarihleri arasında, iki merkezli olarak, en az 6 ay ve üzeri OAK ilaç tedavisi alan 100 hasta ile yürütülmüştür. Veriler; katılımcıların bazı sosyodemografik özellikleri, OAK ilaç kullanımına yönelik bilgileri ile AİK'na yönelik soruları içeren veri toplama formu ve Duke Antikoagülan Memnuniyet Ölçeği (DAMÖ) kullanılarak toplanmıştır. Katılımcıların %57'sinin, 12 aydan daha uzun süredir varfarin kullandığı, çoğunluğunun (%64) uluslararası düzeltme oranı (INR) takibini ayda bir yaptırdığı ve büyük bir çoğunluğunun (%74) varfarin dışında ilaç kullandığı saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların yaklaşık yarısında (%52) OAK ilaç kullanımından kaynaklı kanama görüldüğü ve en sık görülen kanama tipinin, deride morarmalar (%36.5), burun kanaması (%30.7) ve diş eti kanaması (%21) olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların OAK kullanırken, ilaç kullanımına dikkat ettikleri ve kanamalara yol açacak durumlardan uzak durmak gibi davranışlara sahip oldukları ve neredeyse tamamının AİK'na uygun davranışlar sergiledikleri bulunmuştur. Katılımcıların, DAMÖ toplam puan ortalaması 75.53 bulunmuş olup, bu durum katılımcıların memnuniyetinin orta ve algılanan yaşam kalitesinin düşük olmadığı şeklinde yorumlanmıştır. Fakat yalnız yaşayan, OAK dışında sürekli ilaç kullanan ve INR takibi için üç saat ve üzerinde zaman kaybeden katılımcıların memnuniyetinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Gelecek çalışmalarda bu hasta grubunda belirtilen faktörler dikkate alınarak hemşireler tarafından verilecek planlı eğitimin, tedaviden memnuniyet ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: mekanik kapak replasmanı, oral antikoagülan ilaç, akılcı ilaç kullanımı, memnuniyet, yaşam kalitesi.