Uyku kalitesi ve uyku süresinin koroner arter hastalığı ile olası ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUAZ AYDIN
Danışman: Murat ALTUNTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kardiyovasküler sistem hastalıkları (KVSH) başlıca ölüm sebebidir. Literatürde uyku süresinin ve uyku kalitesinin hem koroner arter hastalığı (KAH) hem de KAH risk faktörlerinden olan diyabetes mellitus (DM), hipertansiyon (HT), hiperlipidemi (HL), obezite gibi hastalıklarla ilişkili olduğuna dair pek çok araştırma mevcuttur. Dolayısıyla toplam uyku süresinin normal sınırlarda tutulması ve uyku kalitesinin arttırılması ile tüm dünyada ve ülkemizde başlıca ölüm sebebi olan KVSH ve ilişkili durumların morbidite ve mortalite oranları düşürülebilir. Amaç: Bu çalışma ile bir üçüncü basamak kardiyoloji kliniğine ve koroner yoğun bakım ünitesine KAH tanısı ile yatan hastalar ile genel toplumdan KAH olmayan bireyler arasında uyku süresi ve uyku kalitesi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu gözlemsel, tanımlayıcı çalışmaya 1 Ocak 2018 – 31 Mart 2018 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM) kardiyoloji kliniğine ve koroner yoğun bakım ünitesine KAH tanısı ile yatan 150 hasta ile genel toplumdan KAH olmayan 150 kişi dahil edildi. Çalışmaya 18 yaş altı kişilerle, uyku apne sendromu tanısı veya uyku bozukluğuna yol açan diğer önemli tıbbi nedenleri olanlar dahil edilmedi. Hastaların ve kontrol grubuna katılanların bilgilendirilmiş yazılı onamları alındı. Çalışmaya katılan hastalara ve kontrol grubuna sosyodemografik özelliklerden ve Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeğinden (PUKÖ) oluşan bir anket formu yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulandı. PUKÖ'deki sorulara verilen yanıtlar ile Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PSQI) ve toplam uyku süresi tespit edildi. PSQI >5 olanların düşük uyku kalitesine sahip oldukları ve günlük toplam uyku süreleri <6 saat olanların da düşük uyku süresine sahip oldukları kabul edildi. Gruplar arasında anlamlı bir fark olup olmadığı uygun istatistiksel yöntemlerle tespit edilmeye çalışıldı. Bulgular: Çalışmamızda toplam uyku süresi (saat) ortalamaları KAH, DM, HT ve HL olan grupta KAH, HT, DM ve HL olmayan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Yaptığımız çalışmada PUKÖ toplam puan ortalamaları da KAH, DM, HT ve HL olan grupta KAH, HT, DM ve HL olmayan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Sigara kullanan grup ile sigara kullanmayan grup arasında uyku süresi ortalamaları ve PUKÖ toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Sonuç: Uyku kalitesi ve uyku süresinin KAH , KVSH ve bunlar için risk faktörleri olan DM, HT, HL gibi hastalıklarla anlamlı bir şekilde ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Aile hekimliği bütüncül yaklaşımı savunan bir disiplindir. Bu bağlamda aile hekimliği uygulaması pratiğinde PUKÖ kullanılarak uyku kalitesinin ve uyku süresinin poliklinik şartlarında kolayca tespit edilmesi mümkündür. Bu doğrultuda alınması gereken önlemler belirlenerek, risk altındaki kişiler için uygun danışmanlık hizmeti verilebilir ve sonuçta tüm dünyada ve ülkemizde başlıca ölüm sebebi olan KVSH'nin görülme sıklığı ve ilişkili ölümler azaltılabilir. Basit birtakım önlemler ile daha sağlıklı bir toplum gelişimine katkı sağlanabilir. Anahtar Sözcükler: Koroner arter hastalığı, uyku süresi, uyku kalitesi, Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği