Erişkin hastalarda sağlık okuryazarlığı düzeyinin birinci basamak sağlık hizmetlerini kullanımı üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL OKMEYDANI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER FARUK AKPINAR
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Aile Hekimi kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini, yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı yapmaksızın, her kişiye kapsamlı ve devamlı olarak vermekle yükümlü hekimdir. Aile hekiminin bu hizmetleri etkin bir şekilde sağlamasında, kendisine başvuran popülasyonun sağlık okuryazarlığı düzeyi önem arzetmektedir. Biz bu çalışmada Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hürriyet Eğitim Aile Sağlığı Merkezimize kayıtlı 18 -80 yaş aralığındaki okuma yazma bilen, sağlık profesyoneli olmayan hastaların Türkiye Sağlık Okur Yazarlığı Ölçeği -32(TSOY 32) ölçeği kullanılarak ölçülen sağlık okur yazarlık düzeylerinin birinci basamak sağlık hizmetlerini kullanma durumları arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık. YÖNTEM: Çalışmamızda Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran 242 hastaya iki aşamalı anket uygulandı. Birinci kısımda hastalara sosyodemografik özellikleri içeren sorularla beraber birinci basamak sağlık hizmetlerini kullanım durumlarıyla alakalı sorular soruldu. İkinci kısımda ise katılımcıların sağlık okuryazarlık düzeylerini ölçen TSOY 32 ölçeği kullanılarak SOY düzeyleri belirlendi. Bu veriler katılımcıların sosyodemografik özellikleri, birinci basamak hizmetlerini kullanım durumlarıyla karşılaştırılarak gruplandı. BULGULAR: Çalışmamıza katılan hastaların yaş ortalaması 47,12±16,59 yıldı. Sağlık okur yazarlık düzeyi ortalama puanları 29,77±5,36'ydı. Eğitim durumuna göre kıyaslandığında üniversite grubunda SOY yeterli düzeyde olanların oranı %49 gelmiş ve en yüksek grubu oluşturmuştur. Hasta olduğunuzda ilk ne yaparsınız sorusuna acil servise başvururum diyenlerde yeterli sağlık okuryazarlık oranı %11,8 tespit edilmiş diğer gruplara oranla en düşük oranda saptanmıştır. SONUÇ: Birinci basamakta kronik hastalara diğer basamaklardan daha fazla vakit ayırma imkanı olan aile hekimleri kronik hastalığı olan bireylere her klinik vizitte kendi hastalıklarıyla ilgili bilgiler vererek onların SOY düzeyini arttırabilir. Ayrıca hastaları birinci basamak da yapılan kanser taramaları hakkında sözel ve görsel olarak aile sağlığı merkezlerinde bilgilendirmek onların bu konu hakkındaki farkındalıklarını arttıracak ve tarama programlarına katılmalarını sağlayacaktır. ANAHTAR KELİMELER: sağlık okur yazarlığı, sağlık hizmeti kullanımı, birinci basamak