Aktif hastalık ve remisyon dönemindeki madde kullanım bozukluğu olgularında sosyal hedoni, risk alma, karar verme becerilerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN PSİKİYATRİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE SENA YÜKSEL
Danışman: Gül KARAÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Çalışmamızın amacı madde kullanım bozukluğu tanısına sahip çocuk ve ergenleri, aktif madde kullanımı ve remisyon dönemlerinde risk alma, karar verme ve sosyal hedoni açısından değerlendirmektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamıza DSM-5'e göre MKB tanısını karşılayan 75 remisyonda olmayan, 33 remisyonda olan toplam 108 olgu ve 27 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Sosyodemografik bilgiler, araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formuyla çalışmaya katılan çocuk ve ergenler ile ebeveynlerinden alınmıştır. Kabul ve Eylem Formu- Madde Versiyonu (KEF-M) ve Madde Kullanım Bozukluğu Tanıma Testi (DUDIT) ile yalnızca olgu grubu değerlendirilmiştir. Tüm katılımcılara Beck Depresyon Ölçeği, Süreklilik Durum Envanteri (STAI-II), Sosyal Anhedoni Ölçeği, Snaith-Hamilton Haz Alma Ölçeği, Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği, Barratt Dürtüsellik Ölçeği, Çocuklar İçin Global Değerlendirme Ölçeği (C-GAS) ve bilgisayar programı üzerinden Iowa Kumar Testi (IGT) ile Balon Analog Risk Testleri (BART) uygulanmıştır. Bakım verenler tarafından Yürütücü İşlev Davranışlarını Derecelendirme Ölçeği (BRIEF)-Anne Baba Formu ve Swanson, Nolan ve Pelham Ölçeği -IV (SNAP-IV) doldurulmuştur. BULGULAR: Çalışmamızda depresyon, anksiyete, dürtüsellik ve anhedoni skorları aktif madde kullanımı olan grupta diğer gruplara göre daha yüksek olarak saptanmıştır. Karar verme becerilerinde bozulma (IGT), aktif madde kullanımı olan grupta, sağlıklı kontroller ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Tüm gruplar arasında risk almayı değerlendiren BART-düzeltilmiş pompa sayıları açısından anlamlı fark gözlenmemiştir. Olgu gruplarında işlevsellik ile sosyal hedoni ve psikolojik esnekliği değerlendiren KEF-M ölçek skorları korelasyon göstermiştir. SONUÇ: Çalışmamızda remisyonda olmayan MKB olgularında remisyonda olanlara göre daha düşük psikolojik esneklik, daha belirgin sosyal anhedoni saptanmıştır. Her iki olgu grubunda da karar verme becerilerinin sağlıklı kontrollere göre anlamlı ölçüde bozuk olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Ergen, Madde Kullanım Bozukluğu, Remisyon, Risk Alma, Karar Verme, Sosyal Hedoni