Bir onkoloji merkezinde takipli meme, serviks ve kolorektal kanser hastalarının kanser tarama testlerini yaptırma durumları ve ilişkili faktörler

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DERYA KARADENİZ

Danışman: Hüseyin ÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kanser, dünyada olduğu gibi ülkemizde de sık görülmesi ve mortalite hızının yüksek olması nedeniyle önemli bir halk sağlığı problemidir. Meme, kolorektal ve serviks kanserlerinde olduğu gibi, doğru tarama programları yürütüldüğünde bu kanserleri erken teşhis ve tedavi etmek mümkündür. Bu çalışmada tarama programında olan kanser tanılı hastaların tarama testlerini bilme, yaptırma düzeyleri ve bu durumun tanı anındaki evresine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu çalışmaya Tıbbi Onkoloji Kliniği'nde takipli, kanser tanısı almış, 470hasta dahil edilmiştir. Katılımcıların kronik hastalık varlığı, tanı aldığı kanser türü, ailede/çevrede kanser öyküsü, aile hekimliğine başvurma sıklığı,başvurma nedenleri, kanser taramaları hakkında bilgi düzeyi ve kanser taramalarını yaptırma durumu sorgulanmıştır. Katılımcıların tanı anındaki kanser evrelerine ulaşılmıştır. Verilerin analizinde SPSS programı kullanmış olup tüm analizlerde p<0,05 değerleri anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 470 katılımcının %69,36 (n=326)'sı kadın, %30,64 (n=144)'ü erkektir. Katılımcıların %51,06 (n=240)'sı meme kanseri, %6,38 (n=30)'i serviks kanseri ve %42,56(n=200)'sı kolorektal kanser tanısı almıştır. Katılımcılardan serviks kanseri tanısı olanların %36,66 (n=11)'sı, kolorektal kanser tanısı olanların %21,00 (n=42)'ı, meme kanseri tanısı olanların %5,83 (n=14)'ü tanı anında metastatik evrededir. Katılımcıların %64,68 (n=304)'i kanser taraması yapıldığını duymuştur. Katılımcıların %44,68 (n=210)'si kanser taraması yaptırmıştır. Katılımcıların kanser taraması yaptırmaları ile meme kanseri erken evresi arasında anlamlı ilişki görülmüştür (p=0,006). Sonuç: Meme, serviks ve kolorektal kanser hastalarının tanı öncesinde kanser taramalarını bilmeve tarama yaptırma oranı istenilen düzeyde değildir. Kanser taramaları ve kanserin erken teşhisi konusunda toplumun bilgi düzeyinin arttırılması ve koruyucu sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Anahtar kelimeler: Aile hekimliği, Erken teşhis, Kanser, Kanser taramaları.