Biyolojik ajan kullanan psoriasis hastalarında sistemik inflamatuar belirteçlerin değişimi ve tedavi yanıtıyla ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERRA RANA CESUR
Danışman: Ezgi AKTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Psoriasis, kutanöz bulguların yanı sıra artmış sistemik inflamasyonla seyreden kronik inflamatuar bir hastalıktır. Son yıllarda hemogramdan elde edilen nötrofil/lenfosit oranı (NLR), trombosit/lenfosit oranı (PLR), monosit/lenfosit oranı (MLR) ile sistemik immün-inflamasyon indeksi (SII), sistemik inflamatuar yanıt indeksi (SIRI) ve sistemik inflamasyonun bileşik indeksi (AISI) gibi belirteçler sistemik inflamasyonun değerlendirilmesinde kullanılmaktadır. Bu çalışmada tümör nekroz faktörü (TNF)-α, interlökin (IL)-17 ve IL-23 inhibitörü tedavilerinin bu indeksler üzerindeki etkileri ve bu indekslerin hastalık özellikleri ile ilişkileri değerlendirildi. Gereç ve Yöntem: 1 Ocak 2020–1 Kasım 2025 tarihleri arasında Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Dermatoloji Kliniğinde biyolojik ajan tedavisi alan 120 psoriasis hastasının verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Hastalar kullandıkları tedaviye göre TNF-α, IL-17 ve IL-23 inhibitörü gruplarına ayrıldı. Demografik veriler ve klinik özellikler kaydedildi. Her grup için başlangıç ve 16. hafta Psoriasis Alan Şiddet İndeksi (PAŞİ) değerleri ve nötrofil, lenfosit, platelet, monosit, MPV, RDW, CRP, ALT, AST, üre, kreatinin düzeyleri kaydedildi; SII, SIRI, AISI, NLR, PLR, MLR değeri hesaplandı. Bulgular: Çalışmamızda başlangıç PAŞİ değerleriyle başlangıç nötrofil, monosit, CRP, SII, SIRI, AISI, NLR ve MLR arasında pozitif korelasyon bulundu (sırasıyla; p= 0,002, p= 0,001, p= 0,001, p= 0,002, p= 0,001, p= 0,001, p= 0,001, p= 0,009, p= 0,001). Tüm gruplarda 16. haftada SII, SIRI, AISI, NLR ve MLR değerlerinde azalma saptandı (hepsi için; p 0,05). Sonuç: TNF-α, IL-17 ve IL-23 inhibitörleri sistemik inflamatuar yükü anlamlı düzeyde azaltmaktadır. Hemogram temelli inflamatuar indeksler tedavi yanıtının izlenmesinde pratik biyobelirteçler olabilir. Tedaviyle inflamatuar parametrelerdeki değişim ve PAŞİ değerlerindeki değişim arasında korelasyon saptanmaması, kutanöz bulgular ile sistemik inflamasyonun her zaman paralel seyretmeyebileceğini düşündürmektedir. Bu indekslerin demografik ve klinik faktörlerden etkilenmesi, hasta özellikleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: biyolojik tedaviler, inflamasyon, psoriasis, SII, SIRI, AISI