Depresyon hastalarında çocukluk çağı travmalarının sosyal medyada benlik sunumu ve sosyal ağ kimlik yönetimi ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SULTAN ABDÜLHAMİD HAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA ÇELİK
Danışman: Meliha ZENGİN EROĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı depresyon tanısı alan hastalar ve sağlıklı kontrollerde çocukluk çağı travmalarının sosyal medya kullanımına benlik sunumu ve kimlik yönetimi açısından etkisinin incelenmesi ve bulguların karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, hasta grubu (n=101) ve kontrol grubu (n=100) olmak üzere toplam 201 katılımcı ile yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak Beck Depresyon Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Sosyal Medya Benlik Sunumu Ölçeği ve Sosyal Ağ Kimlik Yönetimi Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS programı ile gerçekleştirilmiş; grupların karşılaştırılmasında Mann-Whitney U ve ki-kare testleri, çok gruplu karşılaştırmalarda Kruskal-Wallis H testi, değişkenler arası ilişkilerde Spearman korelasyon analizi ve aracılık analizlerinde Hayes PROCESS makrosu kullanılmıştır. Bulgular: Hasta grubunun %74.3'ünde, kontrol grubunun %26'sında çocukluk çağı travması saptanmıştır (p<0.001). Travma öyküsü olan hastalarda depresyon şiddeti travma olmayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0.003). Sosyal medya kullanımında hasta grubu kontrol grubuna kıyasla daha fazla paylaşım (p=0.034), daha yüksek beğeni beklentisi (p=0.001) ve daha yoğun sosyal ağ kimlik yönetimi (p<0.001) göstermiştir. Sosyal medyadaki benlik sunumu çabası hasta grubunda daha yüksek olup (p<0.001), bu fark sahte benlik sunumundan kaynaklanmaktadır (p<0.001). Travmatize depresif hastalar, travması olmayan depresiflere göre sosyal medyada daha fazla benlik sunumu (p=0.017) ve sahte benlik (p<0.001) sergilemekte; bu grupta beğeni odaklı davranışlar anlamlı düzeyde artış göstermektedir (p=0.045). Sonuç: Çocukluk çağı travmaları depresyon hastalarında yüksek prevalansa sahiptir ve depresyon şiddetiyle ilişkilidir. Sosyal medyadaki sahte benlik sunumu, travma ile sosyal ağ kimlik yönetimi arasında aracı rol oynamaktadır. Travmatize depresif hastalar dijital ortamlarda kimlik yönetimi için daha fazla çaba sarf etmekte , daha fazla sahte benlik sunumu göstermekte ve beğeni odaklı davranışlar sergilemektedir.