Karpal tünel sendromunda ayna tedavisinin etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU ALTUNLU
Danışman: Burcu DUYUR ÇAKIT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı hafif veya orta dereceli karpal tünel sendromu (KTS) tanısı olan hastalarda ayna tedavisinin klinik bulgular, ağrı, fonksiyonellik, dizabilite, yaşam kalitesi ve pinç kuvveti üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metod: Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan, gönüllü olarak aydınlatılmış onam formunu imzalayan toplam 50 hasta çalışmamıza dahil edildi. Hastalar farklı bir araştırmacı tarafından kapalı zarf usulüne göre randomize edilerek iki gruba ayrıldı. Her iki gruba da gece tam zamanlı, gündüz mümkün olabildiğince uzun süreli kullanılacak volar destekli el-el bilek splinti verildi. Birinci gruba (ayna tedavisi grubu) fizyoterapist eşliğinde ayna ile karşı ele median sinir kaydırma egzersizleri, fleksör tendon kaydırma egzersizleri, önkol-el bileği ve parmaklara eklem hareket açıklığı egzersizleri ve ince motor becerilere yönelik egzersizler yaptırıldı. İkinci gruba (konvansiyonel tedavi grubu) ise aynı egzersiz programı etkilenen ele ayna eşliği olmaksızın uygulandı. Çalışmaya katılan tüm hastalara, hastanede fizyoterapist eşliğinde haftada 5 gün toplam 10 seans tedavi aldıktan sonra 4 hafta boyunca her gün aynı egzersizler ev programı şeklinde verildi. Tüm hastalara sistemik muayene kas iskelet sistemi muayenesi ve nörolojik muayene yapıldı. KTS' ye yönelik olarak tinnel testi, phallen testi, ayrıntılı üst ekstremite duyu ve motor muayenesi, tenar atrofi değerlendirmesi, el kavrama ve parmak kavrama kas güçleri, pinçmetre ile lateral kavrama gücü (kilogram cinsinden) tedavi öncesi ve sonrasında değerlendirildi. Hastaların ağrı değerlendirmeleri 0-10 santimetre vizüel analog skala (Vizüel Analog Skala) skoru ile, semptom şiddeti ve fonksiyonel durum değerlendirmeleri Boston Karpal Tünel Anketi (BKTA) ile, üst ekstremite bozukluklarında fiziksel özür ve semptomları Quick DASH (Kol, Omuz ve El Sorunları Hızlı Anket) ile, uyku kalitesi değerlendirmesi Pittsburgh uyku kalitesi indeksi (PUKI) ile, lateral kavrama kuvveti değerlendirmesi pinçmetre ile ve hastaların yaşam kalitesi değerlendirmesi Short Form-12 (SF-12) ile yapıldı. Bulgular: Her iki grubun demografik verileri benzerdi. Grupları arası tedavi öncesi ve sonrası yapılan karşılaştırmalarda aktivite ve gece VAS ağrı skorlarında, SF-12 skorlarında ve pinç kavrama kuvvetinde ayna tedavisi grubunda konvansiyonel tedaviye göre daha fazla iyileşme gözlendi (sırasıyla p=0,014, p=0,002, p<0,001, p=0,016 ve p=<0,001). Tinnel ve phallen bulgusu, BKTA, Quick DASH ve PUKI skorları üzerine iki tedavi yönteminin de olumlu etkileri görülmüş ancak birbirlerine üstünlüğü bulunamamıştır. Sonuç: Bu çalışmada hafif veya orta derecede KTS tanısı alan hastalarda konvansiyonel tedaviyle karşılaştırıldığında ayna tedavisinin ağrı, GYA ve pinç kavrama kuvvetinde konvansiyonel tedaviye göre daha etkin olduğunu gözledik. Ayna tedavisinin KTS'nin konvansiyonel tedavisine eklenmesinin ağrı ve fonksiyonellik açısından ek katkı sağlayabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: karpal tünel sendomu, ayna tedavisi, median sinir, rehabilitasyon