Obsesif kompülsif bozuklukta semptom boyutlarıyla bilişsel özellikler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAŞAK ŞAHİN
Danışman: Yasir ŞAFAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada obsesif kompülsif bozukluk (OKB) semptom boyutlarına özgü bilişsel farklılıkları tespit etmek, semptom boyutları ile bilişsel özellikler arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Dışkapı Eğitim Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği'ne başvuran 100 OKB tanılı hasta, 100 sağlıklı kontrol dâhil edildi. Hastaların değerlendirilmesinde Sosyodemografik Veri Formu, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Boyutsal Obsesyon Kompülsiyon Ölçeği (BOKÖ), Yale Brown Obsesyon Kompülsiyon Ölçeği (YBOKÖ), Anksiyete Duyarlılığı İndeksi 3 (ASI), Obsesif İnanışlar Ölçeği 44 (OİÖ), Ruminatif Tepkiler Ölçeği (RTÖ), Bilişsel Kaynaşma Ölçeği (BKÖ) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan OKB ve kontrol grubu yaş, cinsiyet ve medeni durum açısından benzerdi. OKB grubunda semptom şiddetini ölçen ve bilişsel özellikleri değerlendiren ölçek puanları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti. OKB semptom boyutları ve bilişsel özellikler ile yapılan ikili korelasyon analizlerinde BOKÖ bulaş alt boyutunun ASI fiziksel ve ASI sosyal dışında diğer tüm bilişsel özelliklerle anlamlı pozitif yönde korelasyonu saptanmıştır. Diğer tüm alt boyutların incelenen tüm bilişsel özelliklerle anlamlı pozitif yönde korelasyonu saptanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizlerinde BOKÖ bulaş alt tipi için anlamlı yordayıcı bulunamaz iken; BOKÖ zarardan kaçınma için ASI bilişsel ve OİÖ sorumluluk; BOKÖ kabul edilemez düşünceler için ASI bilişsel, OİÖ sorumluluk, BKÖ; BOKÖ simetri için ASI bilişsel ve BKÖ anlamlı yordayıcı olarak saptanmıştır. Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızın sonucunda bazı bilişsel özelliklerin bazı semptom boyutları ile daha yakın ilişkide olduğu ve hatta bazı semptom boyutlarını yordadığı gösterilmiştir. Elde edilen bulguların bilişsel davranışçı terapi uygulamalarında bu bilişsel özelliklere spesifik müdahalelere yol gösterecek ve bu doğrultuda, ortaya çıkan sonuçların ve önerilen modelin yeni araştırmalara yol göstererek bilişsel faktörler ve OKB semptom boyutları ilişkisinin daha iyi anlaşılmasına ve etkili terapi müdahaleleri geliştirilmesine yarar sağlayacaktır.