Neoadjuvan tedavi uygulanmış rektum kanserinde tedavi yanıtı üzerine etkili klinik, radyolojik ve biyokimyasal prediktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAMET ÖZÇALKAP
Danışman: Şimay GÜROCAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Rektum kanseri, kolorektal kanserlerin üçte birini oluşturur ve lokal ileri evrede neoadjuvan tedaviyle tedavi yanıtı ve organ koruma oranları artmaktadır. Tedavi yanıtını öngörebilecek belirteçlerin tanımlanması, hasta seçimi ve tedavi planlaması açısından kritik rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı neoadjuvan tedavi uygulanmış ve ameliyat edilmiş rektum kanseri olgularında tedavi yanıtı ile klinik, radyolojik ve biyokimyasal belirteçler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada Temmuz 2020 – Kasım 2024 tarihleri arasında Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde neoadjuvan radyoterapi (RT) veya kemoradyoterapi (KRT) uygulanıp ameliyat edilen 144 hastanın verileri retrospektif olarak incelendi. Hastalar American Joint Committee on Cancer/College of American Pathologists (AJCC/CAP) tümör regresyon derecesine (TRG) göre iyi yanıt grubu (TRG 0-1) ve kötü yanıt grubu (TRG 2-3) grup olarak sınıflandırıldı. Klinik, radyolojik ve biyokimyasal faktörlerle tedavi yanıtı arasındaki ilişki analiz edildi. Bulgular: Medyan yaşı 62 (31–88) olan 144 hastanın 45'i patolojik iyi yanıt, 99'u kötü yanıt grubunda yer aldı. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde; Eastern Cooperative Oncology Group (ECOG) performans skoru 1 olması (ref: ECOG 0; OR=0,272; p=0,014), T4 tümör varlığı (ref: T3; OR=0,173; p=0,012), ekstramural vasküler invazyon (EMVİ) pozitifliği (ref: negatif; OR=0,140; p=0,002) ve manyetik rezonans tümör regresyon derecesinin (MR-TRG) 3–5 olması (ref: 1–2; OR=0,089; p=0,001) iyi yanıt olasılığını anlamlı biçimde azaltan bağımsız faktörler olarak saptandı. Tedavi yanıtını etkileyen parametrelerden oluşturulan modelin ayırt ediciliği yüksek bulundu (AUC=0,852; %95 GA 0,781–0,923; p<0,001). Modelin duyarlılığı %78, özgüllüğü %74 olarak hesaplandı. Sonuç: Neoadjuvan tedavi uygulanmış rektum kanserinde; ECOG performans skoru, T evresi, EMVİ ve MR-TRG skoru patolojik yanıtı predikte eden faktörlerdi. Tek bir biyobelirteç yerine çoklu parametrelerin birlikte değerlendirilmesi; organ koruyucu yaklaşım için adayların seçimi, cerrahi zamanlaması ve tedavi yoğunluğunun belirlenmesinde daha güvenilir karar desteği sağlar. Bu bulgular geniş ölçekli prospektif çalışmalarla desteklenmelidir. Anahtar Kelimeler: Rektum kanseri, neoadjuvan kemoradyoterapi, patolojik yanıt, prediktif faktörler