Term yenidoğanlarda intramusküler K vitamini profilaksisi uygulamasında lokal vibrasyonun ağrı üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN BALKOCA
Danışman: İlke MUNGAN AKIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Yenidoğan bebekler doğumdan itibaren pek çok ağrılı uyaranla karşılaşır. Bunlardan biri de doğum sonrası ilk saatler içinde uygulanan intramuskuler (İM) K vitaminidir. Karşılaşılan bu ilk ağrılı uyaranlar ağrı yanıtında değişikliklere sebep olabileceği gibi yaşamın ilerleyen dönemlerinde karşılaşılan ağrılı uyaranlarda ağrı hissinin artışına ve fiziksel ve psikolojik sorunlara sebep olabilir. Ağrı azaltılmasında farmakolojik ve nonfarmakolojik çeşitli yöntemler için çok sayıda çalışma yapılmış ve halen araştırmalar devam etmektedir. Vibrasyon nonfarmakolojik, kolay uygulanabilir ve analjezik etkisi pek çok çalışma ile gösterilmiş yöntemlerden biridir. Bu çalışmada term yenidoğanlara doğumdan sonra intramusküler olarak uygulanan K vitaminin hemen öncesinde lokal vibrasyon uygulamasının ağrı üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. Materyal ve Metot: S.B.Ü. Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Mart 2022 - Nisan 2022 tarihleri arasında prospektif, randomize kontrollü olarak yapılan çalışmamıza hastanemizde doğan, konjenital anomalisi olmayan, işlemden önce damar yolu açma veya canlandırma işlemleri uygulanmayan ve aileler tarafından katılım onayı alınan term bebekler dahil edildi. Yenidoğanlar doğum sonrasında bebek odasına alınarak monitörize edildi, rastgele sayılar tablosu ile bebeklerin hangi gruba dahil edileceği belirlendi. Bütün bebeklere İM K vitamini uygulama öncesindeki 1 dakika, işlem esnasını ve sonrasındaki 2 dakika süreyle bebeğin yüzünü, gövdesini ve monitör ekranını görüntüleyecek şekilde 3 dakikalık video çekimi yapıldı. Kontrol grubuna standart uygulama yapılırken, vaka grubuna Norco mini vibratör aleti ile 30 sn süreyle 92 Hz vibrasyon uygulanması sonrası İM enjeksiyon yapıldı. Yapılan video çekimleri, birbirinden bağımsız, çalışma gruplarına kör, iki yenidoğan uzmanı tarafından vital bulgular ve NIPS (Neonatal Infant Pain Scale) ölçeği kullanılarak ağrı skorlaması için değerlendirildi ve bulgular hastaların demografik verileri ile birlikte kaydedildi. Veriler IBM-SPSS Statistics v.28 © kullanılarak analiz edildi. Çalışmada istatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Kontrol grubu 31, vaka grubu 32 olmak üzere toplam örneklemimiz 63 bebek idi. Kontrol grubundaki hastaların %41,9'u vaka grubundakilerin %37,5'i kızdı (p>0,05). Gebelik süresi ve doğum ağırlığı ortalama değeri kontrol grubundaki hastalarda 274,7±8,3 gün, vaka grubunda 276,4±8,5 gün olarak hesaplanmıştır (p>0,05). Kontrol grubundaki hastaların %61,3'ü vaka grubundaki hastaların %71,9'u normal spontan vajinal yol (NSVY) ile doğmuştur (p>0,05). Gruplar arasında işlem zamanı, işlem öncesi NIPS skorları arasında fark saptanmadı (p>0,05). Vaka grubundaki bebeklerde K vitamini uygulanırken ve 2 dakika sonrasında bakılan NIPS skorları, iki uzman tarafından da kontrol grubuna kıyasla istatistiksel anlamlı derecede düşük saptandı. İki uzmanın bağımsız değerlendirme skorları arasındaki korelasyon ise 0.95'ti. Sonuç: Ağrı deneyimi olmayan yenidoğan bebeklerde lokal vibrasyonun K vitamininin İM enjeksiyonuna bağlı ağrıyı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaltıcı etkisi vardır. Çalışmamız ile analjezinin yenidoğanda önemini vurgulamakta ve ağrının önlenmesinde lokal vibrasyon uygulamasını noninvaziv, nonfarmakolojik, ucuz, basit ve etkili bir yöntem olarak önermekteyiz. Anahtar kelimeler: Ağrı, İntramuskuler Enjeksiyon, Nonfarmakolojik Analjezi, Vibrasyon, Yenidoğan