Melatonin hormonunun yenidoğan sepsisindeki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURHAN TURAN
Danışman: Ali BÜLBÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yenidoğan döneminde sepsis patogenezinde, enfeksiyona bağlı olarak oluşan proinflamatuvar sitokinler, oksidatif stres ve mitokondrial disfonksiyon; kontrol edilemeyen immün ve inflamatuvar cevap büyük rol oynamaktadır. Sepsisli hastalarda oksidatif stres ve serbest oksijen radikalleri; sepsis şiddeti, morbidite ve mortalite ile ilişkilendirilmiştir. Çalışmamızda yenidoğan geç başlangıçlı sepsisi ile takip edilen hastalarda interlökin-1b (IL-1b), interlökin-6 (IL-6), tümör nekroz faktör alfa (TNF-a); malonildialdehit (MDA), total oksidan kapasite (TOS), iskemi modifiye albümin (IMA), total antioksidan kapasite (TAS) ile anti-oksidan, anti-inflamatuar ve anti-apoptotik özellikleri olan melatonin hormonunun ilişkisini incelemeyi, geç sepsis ile takip edilen yenidoğan bebeklerin melatonin seviyeleri ile sağlıklı yenidoğan bebeklerin melatonin düzeylerini karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve yöntem: Şişli Hamidiye Etfal E.A.H yenidoğan yoğun bakım ünitesinde; >35 gestasyonel hafta (GH) doğum öyküsü olan, yenidoğan geç başlangıçlı sepsis ile takip edilen 35 yenidoğan çalışmaya dahil edildi. Bu hastalardan tanı anında, 1.gün, 2.gün ve 5.gün kan örnekleri alındı. Tanı anında ve 1.gün alınan örneklerden IL-1, IL-6, TNF-a, MDA, TOS, TAS, IMA ve serum melatonin seviyeleri incelendi. Çalışmaya dahil edildikten sonra hastalardan 2. ve 5. günlerde alınan örneklerden ise melatonin seviyeleri tetkik edildi. Melatonin için alınan kan örnekleri gece 00:00-02:00 arasında alındı. Bu hastaların melatonin seviyeleri hastanemizde >35 GH doğan sağlıklı 35 yenidoğan bebeğin melatonin seviyeleri ile karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen sepsis grubundaki hastalar ortalama 38,03±2,05 GH'da olup postnatal ortalama 9,7±8,7 günde (sepsis hastalarında postnatal gün ortancası 4) sepsis tanısı aldılar. Tanı anında en sık karşılaşılan şikayetler; beslenme sorunları (%37,1), uzamış sarılık (%20,0), ateş (%17,1) ve solunum sıkıntısı (%17,1) saptandı. Hastaların %34,3'ünde (n:12) alınan kültürlerinde üreme olup kanıtlanmış sepsis tanısı alırken, %65,7'sinde (n:23) kültürlerinde üreme olmadı ve klinik sepsis tanısı aldı. Kontrol grubunda melatonin düzeylerinin sepsis grubundan daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,001). Tanı anında ve 1.gün elde edilen melatonin değerleri ile diğer belirteçler (IL-1, IL-6, TNF-a MDA, İMA, TOS, TAS) arasındaki ilişkiyi incelediğimizde tüm değişkenler ile pozitif anlamlı korelasyon saptandı. Tanı anındaki melatonin değerlerine etki eden değişkenler incelendiğinde TOS, IL-6 ve IL-1 değerlerinin, birinci gün melatonin değerlerine etki eden değişkenler incelendiğinde IL-1 ve MDA değerlerinin melatonin değerleri ile ilişkili olduğu görüldü. Sonuç: Yenidoğan sepsisinde melatonin ile ilgili çalışmalar yapılmış olsa da yaptığımız çalışma melatoninin oksidatif stres ve inflamasyon belirteçleri ile ilişkisinin incelenmesi açısından yapılan ilk çalışma olma niteliğini taşımaktadır. Çalışmamız yenidoğan sepsisli hastalarda yeterli melatonin yükselişinin izlenmediği durumlarda antioksidan olarak melatonin desteği verebileceğini destekler niteliktedir.