İnterlökin-6 akut kolanjitli hastalarda şiddet ve prognoz göstergesi olabilir mi?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞİFA KOÇ
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut kolanjit, biliyer obstrüksiyon ve staz sonucunda gelişen, safra yollarındaki bakteriyel proliferasyonun neden olduğu akut inflamatuar bir hastalıktır. Genel destekleyici bakım ve ampirik antimikrobiyal tedaviye yanıt veren basit bir enfeksiyondan, solunum ve dolaşım yetmezliği gibi yoğun bakım takibi gerektiren ağır bir enfeksiyona kadar farklı kliniklerde karşımıza çıkabilir. Akut kolanjitte erken tanı ve uygun müdahalenin mortaliteyi azaltıcı değeri olması nedeniyle akut kolanjit şiddetini erken dönemde öngörmek için klinik bulgulara ek olarak laboratuar bulguları da değerlendirilmektedir. İmmun sistemin güçlü bir proinflamatuar mediatörü olan interlökin-6 'nın akut kolanjitli hastalarda hastalığın şiddetini ve prognozunu öngörmedeki rolünü araştırmak, rutin pratikte kullanılan diğer akut faz reaktanları ile karşılaştırmak ve elde ettiğimiz sonuçlarla bu konudaki literatüre katkı sağlamak amacıyla bu çalışma yapıldı. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız prospektif ve tek merkezli olarak yapıldı. 07/2022 - 01/2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesinde TG18 kriterlerine göre akut kolanjit tanısı alan ve şiddet derecelendirilmesi yapılan hastaların başvuru anından itibaren ilk 24 saatte alınan kan örneğinde Siemens Atellica IM IL6 kiti ile IL-6 düzeyleri çalışıldı. Çalışmamızda birincil sonlanım noktası olarak IL-6 düzeylerinin şiddetli akut kolanjiti öngörmesi değerlendirilirken ikincil sonlanım noktaları olarak yoğun bakım ihtiyacı, uzamış hastane yatış süresi, mortalite ve kan kültürü pozitifliği ile IL-6 düzeyleri arasındaki ilişki değerlendirildi. Tüm verilerin istatistiksel analizleri IBM SPSS Statistics for Windows 20.0 (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) kullanılarak yapıldı. Bulgular: Çalışmamızda %39,1'i (n:79) hafif, %35,6'sı (n:72) orta ve %25,2'si (n:51) şiddetli kolanjite sahip olan 202 hasta mevcuttu. Hastaların ortalama yaşı 68,5±14,7 yıl (aralık: 24-100 yıl) ve %55'i (n:111) erkekti. IL-6>29,9 pg/ml düzeyleri (%68,6 duyarlılık ve %76,2 özgüllük ile) şiddetli kolanjiti, IL-6>35,2 pg/ml düzeyleri (%70,6 duyarlılık ve %78,6 özgüllük ile) kan kültürü pozitifliğini ve IL-6>15,6 pg/ml düzeyleri (%78,9 duyarlılık ve %45,7 özgüllük ile) mortaliteyi öngörmede anlamlı bir prognostik gösterge olarak saptandı. IL-6 düzeyinin şiddetli kolanjiti öngörmedeki tanısal performansı, CRP, prokalsitonin ve NLR düzeylerinden daha yüksekti (AUC sırasıyla 0,730/ 0,649/ 0,635/ 0,658). IL6 düzeyindeki 1 birimlik artış 1,05 kat şiddetli hastalık olasılığını arttırdı. IL-6, hastalık şiddeti, CRP, prokalsitonin ve NLR'nin kan kültüründe üreme varlığını öngörmedeki tanısal performansları karşılaştırıldığında IL-6'nın tanısal performansı diğerlerinden daha yüksekti (AUC sırasıyla 0,756/ 0,662/ 0,650/ 0,642/ 0,660). Mortalite riskini öngörmede IL-6 düzeyinin (AUC: 0,603) tanısal performansı kolanjit şiddeti (AUC: 0,628), CRP (AUC: 0,518), prokalsitonin (AUC: 0,609) ve NLR (AUC: 0,560) düzeylerine kıyasla anlamlı farklılık göstermedi. Uzamış hastane yatışı (p: 0,681) ve yoğun bakıma yatış ihtiyacı (p: 0,614) ile IL-6 arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Sonuç: IL-6 akut kolanjitte şiddet ve prognoz göstergesi olabilir. Çalışmamıza göre IL-6 şiddetli kolanjiti, pozitif kan kültürünü ve mortalite riskini öngörürken uzamış hastane yatışı ve yoğun bakıma yatış ihtiyacı ile ilişkili değildir. Ancak IL6'nın şiddetli akut kolanjiti, pozitif kan kültürünü ve mortaliteyi tahmin etmedeki yararlılığına ilişkin raporlanan ilk prospektif çalışma olmamız nedeni ile daha geniş kapsamlı ve çok merkezli çalışmalarla bu önemli bulguların desteklenmesi gerekir. Anahtar kelimeler: Akut kolanjit, İnterlökin-6 (IL-6), Şiddet, Prognoz