Metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı(MASLD) olanlarda ursodeoksikolik asit tedvisinin serum hepassocin, clusterin ve IL-6 üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ERTUĞ İLHAN
Danışman: Banu Demet ÖZEL COŞKUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MASLD), günümüzde en yaygın görülen kronik karaciğer hastalığıdır ve patogenezi halen net bilinmemektedir. Hepassocin (HSC) metabolik-inflamatuvar yükü, clusterin (CLU) ise oksidatif stres ve apoptoza karşı hücresel koruyucu yanıtı yansıtan yeni keşfedilmiş iki hepatokindir. Ursodeoksikolik asit (UDKA), antiinflamatuvar, antioksidan ve sitoprotektif etkileriyle hepatoselüler hasarı azaltabilen bir ajandır. Bu nedenle hepatokinler ve inflamatuar belirteçleri modüle edebileceği düşünülmektedir. Ancak UDKA'nın bu hepatokinler üzerindeki etkileri şu ana kadar incelenmemiştir. Bu nedenle bu çalışmada, MASLD'lı hastalarda serum HSC, CLU ve IL-6 düzeylerinin belirlenmesi ve bu hepatokinlerin antropometrik ve biyokimyasal parametrelerle ilişkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Ek olarak, UDKA tedavisinin serum HSC, CLU ve IL-6 üzerindeki etkisini incelendi. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışmaya 20–65 yaş aralığında, MASLD tanısı alan 30 hasta ile 28 sağlıklı kontrol dâhil edildi. MASLD tanısı klinik, laboratuvar ve ultrasonografi bulgularına dayanılarak konuldu. MASLD grubuna 6 ay süre ile UDKA (15 mg/kg/gün) verildi. Tedavi başlangıcında ve 6. ayda antropometrik, biyokimyasal parametreler ile serum IL-6, HSC ve CLU düzeyleri değerlendirildi. Bulgular: MASLD grubunda bazal HSC ve CLU düzeyleri KG'ye göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek idi (p<0,001). UDKA tedavisinin 6. ayında MASLD grubunda vücut kitle indeksi (VKİ) ve bel çevresi (BÇ) değerlerinde bazale göre değişiklik izlenmedi. Serum ALT ve GGT düzeylerinde tedavinin 3. ayında istatistiksel olarak anlamlı azalma izlendi ve tedavinin 6. ayında bu durum stabil seyretti. Tedavi sonrası HSC [515,9 (190,7–987,3)'ten 460 (222–977,4) ng/ml'ye; p= 0,549] ve CLU [339,8 (202,1–488,5)'ten 302,6 (192,8–458,5) mg/L'ye; p=0,424] düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı olmayan azalma eğilimi izlendi. Serum IL-6 düzeylerinde istatistiksel anlamlı bir düşüş saptandı (p= 0.28). xi Sonuç: Bu bulgular, MASLD tedavisinde UDKA'nın inflamatuvar yanıtı modüle ettiği, ancak hepatokinler üzerindeki etkisinin sınırlı olduğu göstermiştir. Ayrıca MASLD hastalarında serum HSC ve CLU düzeylerinin yüksek bulunması, bu hepatokinlerin MASLD patogenezinde rol oynadığını desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: MASLD, Hepassocin, Clusterin, İnterlökin-6, Ursodeoksikolik asit