Diyabet hastalarının diyabetik ayak bakımı konusunda verilen eğitimden sonra bilgi tutum ve davranışlarındaki değişikliklerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL OKMEYDANI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENVER BAKMAZ
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Diyabet tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de artan insidansı ve epidemik seviyelere ulaşmasıyla oluşturduğu halk sağlığı problemleri açısından çok önemli bir boyuta gelmiştir. Aile hekimliği kliniği olarak birinci basamak sağlık hizmeti verdiğimiz Sağlık Bilimleri Üniversitesi Okmeydanı SUAM'ne bağlı Okmeydanı Eğitim Araştırma Hastanesi Hürriyet Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı diyabetli yetişkinlerin diyabetik ayak ülseri gelişmeden riskli grupları tespit edip eğitmek, diyabetik ayak hakkında verilecek eğitimden sonra bilgi, tutum ve davranışlarında olumlu yönde ilerlemeyi amaçladık. YÖNTEM: Hürriyet Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne bağlı 18 yaş üstü nüfus örneklem olarak alındı. Hastaların sosyodemografik verileri, kısa özgeçmişleri, antropometrik ölçümleri kan basıncı ve bazı tetkik değerleri kaydedildi. Hastalara anket uygulanırken beraberinde eğitimde verildi. Hastaların en erken 3 ay sonraki vizitlerinde anket sorularının bir kısmı tekrar hastalara soruldu. Verilen cevaplar istatiksel açıdan değerlendirildirilip yorumlandı. BULGULAR: Çalışma 01.01.2018- 01.07.2018 tarihlerinde, Okmeydanı eğitim ve araştırma Hastanesi Hürriyet Eğitim Aile Sağlığı Merkezinde; %55,3'ü (n=99) kadın, %44,7'si (n=80) erkek olmak üzere diyabet hastası olan 179 olgu ile gerçekleştirilmiştir. Olguların yaşları 30 ile 84 arasında değişmekte olup, ortalama 58,43±10,13 yıldır. Bel çevresi ölçümleri 69 ile 132 cm arasında değişmekte olup, kadınlarda ortalama bel çevresi 104,13±10,03 cm iken, erkeklerde 102,47±10,50cm olarak hesaplandı; kilo ölçümleri 52 ile 127 kg arasında değişmekte olup, ortalama 84,51±13,86 kg olarak ölçülmüştür. Olguların eğitim öncesi %21,8'i (n=39) sigara kullanmaktaydı. Sigara sayıları 5 ile 20 arasında değişmekte olup, ortalama 15,62±5,28'dir. Eğitim sonrası ise sigara kullanan birey sayısı 37 (%20,7) olarak tespit edildi. Ortalama sigara sayısı ise 14,97±5,40 olarak bulunmuştur. Eğitim öncesi ortalama HbA1c değeri 7,06±1,63 iken eğitim sonrası HbA1c değeri 6,98±1,52 olarak gözlendi. SONUÇ: Birinci basamakta, diyabetik ayak risklerinin düzenli aralıklarla değerlendirilmesi ve hastalara düzenli eğitim verilmesi diyabetik ayak farkındalığının artırılmasını sağlayıp diyabetin ekonomik ve sosyal yükünü hafifletecektir. Bu çalışmada yaptığımız gibi her aile hekimi kendisine bağlı nüfusunda diyabetik ayakla ilgili eğitimlerini aksatmadan hastalarına vermeleri diyabet ve komplikasyonları ile başa çıkabilmek için etkili bir yöntem olacaktır. ANAHTAR KELİMELER: diyabetes mellitus, diyabetik ayak, eğitim