Omuz çevresi malign tümörlerde cerrahi ve fonksiyonel sonuçlarımız
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMET MERT ERDOĞAN
Danışman: Güray TOĞRAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Malign kemik tümörleri nadir görülmekle birlikte, yüksek morbidite ve mortalite oranları nedeniyle toplum sağlığı açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. Son yıllara kadar tedavide temel yaklaşım amputasyon iken, günümüzde ekstremite koruyucu cerrahi ön plana çıkmıştır. Omuz ve çevresindeki malign tümörlerde, geniş cerrahi sınırlarla rezeksiyon ve rekonstrüksiyon uygulanarak yumuşak dokuların korunması ve yeterli cerrahi sınır elde edilmesi amaçlanmaktadır. Bu yaklaşım, tümörün negatif cerrahi sınırlarla çıkarılmasını sağlarken, fonksiyonel kapasitenin korunmasını, yaşam kalitesinin artırılmasını ve sağ kalım süresinin uzatılmasını hedeflemektedir. Bu çalışmada, omuz çevresindeki primer ve metastatik malign kemik tümörlerinde uygulanan cerrahi yöntemlerin fonksiyonel ve sağ kalım sonuçlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 2010-2024 yılları arasında Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği'nde omuz çevresinde primer veya metastatik malign kemik tümörü tanısıyla cerrahi tedavi uygulanmış 84 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların demografik verileri, malignitenin histopatolojik tipi, adjuvan/neoadjuvan tedavi bilgileri, rezeksiyon ve rekonstrüksiyon yöntemleri, sağ kalım süreleri, nüks/metastaz varlığı ve cerrahi sonrası takip edilen MSTS skorları kaydedilmiştir. Veriler, patoloji raporları, ameliyat notları ve tümör arşivi incelenerek elde edilmiştir. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 50,37 ± 18,67 yıl olup, %60,7'si erkek ve %39,3'ü kadındır. Ortalama takip süresi 36,46 ± 26,17 ay olarak hesaplanmıştır. Olguların %51,2'si metastatik kemik tümörü, %48,8'i ise primer malign kemik tümörü tanısı almıştır. Malignitelerin %82'si humerus proksimalinde, %12'si ise skapulada yerleşmiştir. Primer malign kemik tümörleri arasında en sık görülen alt tip kondrosarkom (%31,7) olup, metastatik kemik tümörlerinde ise en sık primer odak meme kanseri (%34,9) olarak saptanmıştır. Hastaların %78,5'ine Malawer Tip I rezeksiyon uygulanmış, en sık kullanılan rekonstrüksiyon yöntemi ise sementasyon ve humerus proksimal tümör rezeksiyon protezi (%82,1) olmuştur. MSTS skorları primer malign tümör grubunda 23,56 ± 4,16, metastatik grup için ise 20,42 ± 2,95 olarak hesaplanmıştır. Malawer Tip VI rezeksiyonda en düşük MSTS skorları görülürken, Malawer Tip I, II ve III grupları arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmamıştır. Ortalama sağ kalım süresi popülasyon genelinde 40,4 ± 31,1 ay olup, primer malign tümör grubunda metastatik tümör grubuna göre anlamlı derecede daha uzun bulunmuştur. Sonuç: Omuz çevresinde malign kemik tümörlerinde cerrahi sonrası elde edilen fonksiyonel sonuçlar, Malawer rezeksiyon sınıflaması kapsamında artan grup numarası ile azalma göstermektedir. Metastatik kemik tümörleri, primer malign kemik tümörlerine göre daha kısa sağ kalım süresi ile ilişkilidir. Bu bulgular, malign kemik tümörlerinin cerrahi tedavisinde hem fonksiyonel hem de onkolojik sonuçların dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır.