Çocukluk çağı yeni tanı immün trombositopeni hastalarının ve serum vitamin A düzeyi ile tedavi yanıtı ve prognoz ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. SAMİ ULUS KADIN DOĞUM ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA NUR DERE
Danışman: Ali FETTAH
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İmmün trombositopeni (İTP) çocukluk çağında en sık görülen edinsel trombositopenidir. Bu çalışmada İTP tanısı almış olan pediyatrik hastaların demografik bulguları ile öykü, fizik muayene ve laboratuvar bulgularının tanımlanması; tedavi ve izlem sonuçlarının değerlendirilmesi; kronikleşmedeki prognostik faktörlerin saptanması; başta serum A vitamini olmak üzere, D vitamini ve eser elementlerin İTP kliniği üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji kliniğinde 01.01.2017-31.12.2021 tarihleri arasında İTP tanısı alarak takip edilen 84 hastanın dosyalarının retrospektif incelenmesi ile gerçekleştirildi. Bulgular: Hastaların ortalama tanı yaşı 5,1±4 yıldı. Erkek/kız oranı 1,2 idi. Hastalar en sık yaz mevsiminde ve ağustos ayında tanı aldı. Hastaların en sık başvuru şikayeti ciltte kanama (%89,2) idi. Hastaların %63,1'inde geçirilmiş enfeksiyon öyküsü vardı ve en sık üst solunum yolu enfeksiyonu idi (%51,7). Çalışmaya alınan 84 hastanın 63'ü (%75) yeni tanı, 8'i (%9,5) persistan ve 13'ü (%15,5) kronik İTP tanısı aldı. Hastaların %50'sinde A vitamini, %49'unda D vitamini eksikliği/yetersizliği vardı. Yeni tanı, persistan ve kronik İTP hastalarında trombosit, hemoglobin, lökosit düzeyleri; A vitamini, D vitamini, vitamin B12, ferritin, serum bakır ve serum çinko değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Çalışmamızda A vitamini ile İTP hastalarının klinik seyri, tedavi yanıtı, tedavi yanıtına kadar geçen süre, tedavi sayısı ve kronikleşme riski arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmedi. Serum D vitamini eksikliği/yetersizliğinin ise İTP tedavi yanıtını olumsuz etkilediği tespit edildi. Kanama semptom süresi uzun olan hastaların, on yaşından büyük çocukların ve tanıdan sonraki ilk üç ayda çoklu kez tedavi alan hastaların kronik İTP gelişme riskinin yüksek olduğu saptandı. Diğer taraftan hastaların cinsiyeti, enfeksiyon öyküsü, akrabalık öyküsü, trombosit sayısının ≤20x109/L veya >20x109/L olması; ferritin, A vitamini, D vitamini değerleri; kan grupları ve tanı anında tedavi alıp almamış olma değişkenleri kronikleşme ile ilişkili değildi. Sonuç: Çocukluk çağında İTP genelde kendini sınırlayan, iyi huylu bir hastalıktır. Serum D vitamini eksikliği/yetersizliği İTP tedavi yanıtını olumsuz etkilemektedir. Serum A vitamininin İTP patogenezi ve kliniği üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi ve kronik İTP risk faktörlerinin laboratuvar düzeyinde belirlenmesi için ileriye dönük, geniş katılımlı hasta serilerinde yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: A vitamini, çocuk, immün trombositopeni