65 yaş üstü hipertansiyon tedavisi alan bireylerin ilaç uyum ve sağlıklı yaşam kriterlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM ÖNLEN
Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hipertansiyon dünyada erişkin ölümlerin %6'sından sorumlu tutulmaktadır. Ölüm nedenleri arasında üçüncü sırada olan hipertansiyon, büyük ölçüde önlenebilir bir risk faktörüdür. Bununla birlikte hipertansiyon kontrol oranlarının dünyanın birçok ülkesinde, toplumun genelini temsil eden örnek topluluklarda ve çeşitli sağlık hizmeti koşullarında tedavi alan hastalarda yetersiz olduğu bildirilmektedir. Dünyada ve ülkemizde bu durumun en önemli sebeplerinden biri tedaviye uyumsuzluktur. Hipertansiyon hastalar için hayat boyu ilaç kullandırmayı gerektiren önemli bir sağlık problemi olup, tedaviyi başarılı yönetmede farkındalık oluşturulması için toplumun bilgilendirilmesi önemlidir. Hipertansif hastaların yaşam şekli değişikliği ve medikal tedavi önerilerine uyum sağlaması tedavinin temelini oluşturur. Bu çalışmada, 65 yaş üstü hipertansiyon hastalarının sosyodemografik özelliklerini ve bu özelliklerle, ilaç uyumu arasındaki ilişkiyi değerlendirmek; bununla birlikte bireylerde, beslenme, egzersiz gibi parametreleri kapsayan yaşam kalitesi standardizasyonun sağlanmasının, hipertansiyon tedavisindeki öneminin gösterilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile hekimliği Kliniği 'ne bağlı polikliniklere 01.02.2021-30.04.2021 tarihleri arasında herhangi bir sebeple başvuran 65 yaş üstü hipertansiyon hastalarından çalışmaya katılmayı kabul edenler alındı. Hastalara poliklinik başvurularında tarafımızca hazırlanan sosyodemografik verilerinin değerlendirildiği sorular, SF-36 Yaşam Kalitesi ve Hill-bone ilaç uyumu ölçeklerinden oluşmuş anket yüz yüze sorgulama yöntemi ile uygulandı. Bulgular: Çalışmamıza 31'i (%23,66) kadın, 100'ü (%76,34) erkek olmak üzere toplam 131 hipertansiyon hastası katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 68,74±5,6 saptanmıştır. Hastaların 99'u (%65,67) orta öğrenim ve altı iken, 32'si (%24,33) lise ve üzeri öğrenim durumuna sahiptir. Hastaların ek kronik hastalıkları incelendiğinde 55'inin (%50,93) diyabet, 28'inin (%25,93) kronik kalp hastalığı, 22'sinin (%20,37) hiperlipidemi ve 3'ünün (%2,78) kronik akciğer hastalığı tanısı olduğu saptanmıştır. Katılımcıların Sf-36 yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyutları ve hill-bone hipertansiyon tedavisine uyum ölçeği (HBHTUÖ) parametreleri ile medeni durum, öğrenim durumu, sigara kullanım durumu, hipertansiyon sınıf durumu ve tanı süresi ,aile öyküsü tuz tüketim durumu, yağ türü ve uyku süresi ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. SF-36'nın bazı alt parametreleri ile Hill Bone medikal uyum arasında güçlü korelasyon varken, beslenme ve doktora başvurma sıklığı arasında düşük korelasyon tespit edilmiştir. SF -36 ölçeğine göre genel sağlık algısı ile Hill Bone medikal uyum, beslenme ve doktorla görüşme parametreleri arasında zayıf korelasyon tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamızda 65 yaş üstü hipertansiyon hastalarının medikal uyumunu belirleyen temel faktörlerden biri olarak genel iyilik durumularının etkili olduğu gözlenmiştir. Genel iyilik durumunu belirlenmesinde sağlıklı beslenme ve içerisinde egzersiz,ruhsal durum paremetrelerini içeren yaşam kalitesi standardizasyonunun sağlanması etkilidir. Dolayısıyla hekimler daha çok hasta eğitimine yoğunlaşmalıdırlar.