Fiziksel travma yaşantısı olan hastaların ve refakatçilerinin, temel kişilik özelliklerinin ve yaşadıkları olayın etkisinin, stresle başa çıkma becerileri üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEFİKA YILDIRIM
Danışman: Çiğdem YÜKSEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, fiziksel travma yaşantısı olan hastaların ve refakatçilerinin, temel kişilik özelliklerinin ve yaşadıkları olayın etkisinin stresle başa çıkma becerileri üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı türde tasarlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi (GEAH) Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği, Genel Cerrahi Kliniği, Plastik Cerrahi Kliniği ve Yanık Merkezinde uygulanmıştır. Araştırmanın verileri, Şubat 2020-Mayıs 2020 tarihleri arasında, Veri Toplama Formu, Olayların Etkisi Ölçeği, Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 23.0 paket programı kullanılmıştır. Çalışmaya fiziksel travma yaşantısı olan 108 hasta ve 108 refakatçi katılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin normallik analizleri Kolmogorov-Smirnov Normallik Testi ile hipotez analizleri Mann Whitney U Testi, Wilcoxon Testi, Kruskal Wallis Testi, Pearson Korelasyon Testi, Spearman Korelasyon Testi ve Doğrusal Regresyon Analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan hastalar, tanımlayıcı klinik özellikleri bakımından değerlendirildiğinde, hastaların %73,1'inin daha önce travmaya maruz kalmadığı, travmaya maruz kalanların ise %75,9'unun daha önce en az bir kere travmaya maruz kaldığı, %41,4'ünün daha önce geçirilen travma öyküsünün trafik kazası olduğu, travma sonrası hastaların %78,7'sinin profesyonel yardım almadığı tespit edilmiştir. Refakatçilerin %74,1'inin travma yaşamadığı, travma öyküsü olanlardan %75,0'inin en az bir travmaya maruz kaldığı; %91,7'sinin profesyonel yardım almadığı, refakatçilerin %39,3'ünün trafik kazası travma öyküsü olduğu tespit edilmiştir. Hastaların, Olayların Etkisi Ölçeği puan ortalamasının 48,96±14,29 olduğu; Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği alt ölçeklerinden elde edilen en yüksek puan ortalamasının "uyumluluk" (34,94±4,99) boyutunda, en düşük puan ortalamasının "olumsuz değerlik" (9,14±2,54) boyutunda olduğu; Stresle Başa Çıkma Ölçeği puan ortalamasının 82,44±11,90 olduğu belirlenmiştir. Refakatçilerin ise, Olayların Etkisi Ölçeği puan ortalamasının 36,37±14,54 olduğu; Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği alt ölçeklerinden elde edilen en yüksek puan ortalamasının "uyumluluk" (35,81±4,16) boyutunda, en düşük puan ortalamasının "olumsuz değerlik" (9,84±2,91) boyutunda olduğu; Stresle Başa Çıkma Ölçeği puan ortalamasının 83,02±14,23 olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Olayların Etkisi Ölçeği'nde hastaların ile refakatçilerin puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca araştırmaya katılan refakatçilerin Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği alt boyutlarından "dışa dönüklük" (β=,244) ve "uyumluluk" (β=,274) boyutlarının, Stresle Başa Çıkmayı olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir.