Gebelerde aşılanmaya yönelik tutum ve niyet ile sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE KOÇ
Danışman: Serpil ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gereç ve Yöntem: Çalışma, Aralık 2022 – Haziran 2023 arasında Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi'nin gebe polikliniğine başvuran, gönüllü 351 gebe ile kesitsel bir araştırma olarak yürütüldü. Veri toplama formunda Gebe Bilgi Formu, Gebelikte Aşılanmaya Yönelik Tutum ve Niyet Ölçeği: COVID-19 Versiyonu ile Türkiye Sağlık Okuryazarlığı-32 yer aldı. Veriler, pandemi koşullarına ve mahremiyete dikkat edilerek yüz yüze toplandı. Ölçekler toplam puan ve alt boyut toplam puan ortalamaları üzerinden değerlendirildi. Bağımsız değişkenler ve ölçek puanları arasındaki nedensellik Maksimum Likelihood metodu kullanılarak Path Analizi ile incelendi. Bulgular: Çalışmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 28,97±5,14 idi. Katılımcıların %14,8'i (n=52) mükemmel, %27,9'u (n=98) yeterli, %43,3'ü (n=152) sınırlı, %14,0'ü (n=49) yetersiz sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu bulundu. Çalışmada sekiz yıldan çok eğitime sahip katılımcıların Türkiye Sağlık Okuryazarlığı-32 ve Gebelikte Aşılanmaya Yönelik Tutum ve Niyet Ölçeği: COVID-19 Versiyonu ölçek puanları, sekiz yıl ve altında eğitime sahip katılımcılara göre daha yüksekti (p<0,05). Sağlık profesyonellerinden bilgi alan katılımcıların Türkiye Sağlık Okuryazarlığı-32 ve Gebelikte Aşılanmaya Yönelik Tutum ve Niyet Ölçeği: COVID-19 Versiyonu ölçek puanları, sağlık profesyonellerinden bilgi almayan katılımcılara göre daha düşük bulundu (p<0,05). Katılımcıların paritesi arttıkça Türkiye Sağlık Okuryazarlığı-32 ölçek puanı, hastalıklardan korunma/sağlığın geliştirilmesi alt boyut puanları ve Gebelikte Aşılanmaya Yönelik Tutum ve Niyet Ölçeği: COVID-19 Versiyonu ölçek puanlarının azaldığı bulundu (p<0,05). Çalışmada incelenen bağımsız değişkenler toplam sağlık okuryazarlığının %14,5'ini (R2=0,145), sağlık okuryazarlığı düzeyi ise Gebelikte Aşılanmaya Yönelik Tutum ve Niyet Ölçeği: COVID-19 Versiyonu'nun % %3,2'sini açıkladı (R2=0,032). Sonuç: Düşük eğitim düzeyine sahip, sağlık profesyonellerinden bilgi edinme çabasında olan ve yüksek pariteye sahip gebelerin aşılanmaya yönelik tutum ve niyetlerini artırabilmek için sağlık okuryazarlığı düzeylerini geliştirmek önerilebilir.