Travmatik periferik sinir yaralanmaları; adli tıbbi değerlendirme
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE GÜRKAN BULUTLUÖZ
Danışman: Hüseyin BALANDIZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Travmatik periferik sinir yaralanmaları, dünya çapında özellikle genç yaştaki kişilerde engellilik ve sakatlık oluşumunun önde gelen nedenlerindendir. Patlayıcı madde yaralanmaları, ateşli silah yaralanmaları, kesici-delici alet yaralanmaları, yüksekten düşme, trafik kazaları gibi olaylara bağlı travmatik yaralanmalar adli tıbbi uygulamalar kapsamında değerlendirilmektedir. Bu çalışmada travmatik nedenlerle periferik sinir yaralanması gelişen olguların adli tıbbi açıdan değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp polikliniğine 01.09.2016-31.06.2023 tarihleri arasında adli rapor talebi ile başvuruda bulunan 6953 olguya ait veriler retrospektif olarak incelenmiştir. Travmatik periferik sinir yaralanması geliştiği saptanan 393 olgunun yaşı, cinsiyeti, mesleği, travma nedeni, yaralanma tarihi, dava kapsamı, yaralanma bölgeleri, kemik kırığı, hematom, kontüzyon, laserasyon ve yanık varlığı, merkezi sinir sistemi, iç organ ve büyük damar yaralanması gibi yaşamsal tehlike durumları olup olmadığı, hangi sinirlerin yaralandığı, sinirlerin yaralandığı vücut bölgesi, kas gücü kaybı ve duyusal kayıp, amputasyon ya da dezartikülasyon, psikiyatrik tanı, fonksiyonel iyileşme olup olmadığı, yaralanma sonrası yapılmış elektromiyografi sonuçları, uygulanan tedavi yöntemleri incelenmiştir. Tüm olgulara ait tıbbi raporlar incelenerek tespit edilen travmatik periferik sinir yaralanmaları ceza hukuku açısından "Türk Ceza Kanunu" kapsamında, tazminat hukuku açısından "Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik", "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik" ve "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" kapsamında değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmamız 17-70 yaş arasındaki 393 vakayı (ort. 28,2 yaş) içermektedir. Olguların 373 tanesi (%94,9) güvenlik personelinden (asker, polis, korucu, vb.) oluşmaktadır. Yaralanmaların en sık nedenleri patlayıcı madde ve ateşli silah yaralanmaları olarak belirlenmiştir. Yaralanmaların çoğunluğu ekstremiteleri etkilemiştir. En sık peroneal, ulnar ve tibial sinirlerde hasar oluştuğu saptanmış, en yaygın birlikte yaralanmalar peroneal ve tibial sinirlerin, median, radial ve ulnar sinirlerin birlikte yaralanmaları olarak belirlenmiştir. EMG bulgularına göre, yaralanan periferik sinirlerin %82,79'unda parsiyel, %17,21'inde total aksonal dejenerasyon tespit edilmiştir. Tedavi olarak en sık cerrahi onarım ve fiziksel rehabilitasyonun birlikte uygulandığı belirlenmiştir. Periferik sinir yaralanmalarının en sık dirsek-ön kol bölgesinde meydana geldiği bulunmuştur. Olguların %5,1'inde fonksiyonel tam iyileşme gözlenmiştir. Çalışmamızda; travmatik periferik sinir yaralanmalarına eşlik eden laserasyon, hematom, kontüzyon ve yanıklar belirlenmiş ve ilave olarak büyük damar yaralanmaları, iç organ ve merkezi sinir sistemi yaralanmaları gibi yaşamsal tehlike yaratabilecek durumlar da saptanmıştır. Olguların %73,3'üne kemik kırıkları eşlik ettiği, özellikle diz-bacak bölgesinde meydana geldiği saptanmıştır. Travmatik periferik sinir yaralanmalarının %25,7'sinde psikiyatrik semptomlar oluştuğu belirlenmiştir. Nakdi tazminata esas rapor talebiyle polikliniğimize başvuran olguların yaralanmalarının %94,5'inin araz niteliğinde olduğu, kati rapor talebiyle polikliniğimize başvuran 28 hastanın % 60,7'sinde (n: 17) kişinin yaralanmasının üstünden 18 ay geçmesinden sonra yapılacak muayene ile karar verilebileceği, "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" ve "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" kapsamında değerlendirilen 374 olgunun %94,9'unun her iki yönetmelikte de bir engel oranı oluşturacak malûllükleri olduğu tespit edildi Sonuç: Travmatik periferik sinir yaralanmalarının adli tıp açısından detaylı bir değerlendirilmesi yapılmış ve bu tür yaralanmaların özellikle askeri çatışma bölgelerinde sıkça karşılaşılan bir durum olduğu saptanmıştır. Çalışmamız adli tıp pratiğinde bu yaralanmaların önemini ve yaralanma sonucu meydana gelen semptomların dikkatli bir şekilde incelenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Eşlik eden travmatik bulgular dikkatle incelenmeli ve rapor düzenlenirken göz önünde tutulmalıdır. EMG bulgularının sinir yaralanmalarının tıbbi değerlendirmesinde etkili bir araç olduğu ve yaralanmanın seyrini ve iyileşme sürecini tahmin etmede kullanılabileceği ancak fizik muayene bulgularını da mutlaka dikkate almak gerektiği ifade edilmiştir.