Kalp yetersizliği olan hastalara uygulanan bilinçli farkındalık temelli nefes farkındalığı egzersizinin semptom durumu ve klinik parametrelere etkisi: Randomize kontrollü çalışma

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE ESEN

Danışman: Ayla DEMİRTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, kalp yetersizliği (KY) olan hastalara uygulanan bilinçli farkındalık temelli nefes farkındalığı egzersizinin semptom durumu ve klinik parametreler üzerindeki etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Eğitim Araştırma Hastanesi, Kardiyoloji polikliniğinde, 1 Ekim 2023-15 Mayıs 2024 tarihleri arasında 64 KY olan hasta ile tamamlanmıştır. Araştırmanın randomizasyonunda Newyork Kalp Birliği KY sınıflandırmasına göre (Evre II ve Evre III) tabakalı blok randomizasyon yapılmıştır. Müdahale grubunda bulunan bireylere (n=32) 8 hafta süre ile günlük 20 dakika bilinçli farkındalık temelli nefes farkındalığı egzersizi yaptırılmış, kontrol grubunda bulunan hastalara (n=32) rutin tedavi dışında bir uygulama yapılmamıştır. 0. gün, 8. hafta ve 12. haftada hem müdahale hem kontrol grubunda bulunan hastalara Kalp Yetersizliği Semptom Durumu Ölçeği yüz yüze uygulanmıştır. Poliklinikte rutin olarak değerlendirilen; düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL), yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), total kolesterol, trigliserid değerlerine 0. gün, 8. hafta ve 12. haftada; ejeksiyon fraksiyonu (EF) değerine ise 0. gün ve 8. haftada hastane veri sisteminden erişilmiştir. Veriler IBM SPSS V23 ve JAMOVİ programları kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Müdahale grubunda bulunan hastaların 0. gün Kalp Yetersizliği Semptom Durumu Ölçeği puanı budanmış ortalaması 30,7; 8. hafta ölçek puanı budanmış ortalaması 14,5 ve 12. hafta ölçek puanı budanmış ortalaması 14,5 olarak elde edilmiştir. Kontrol grubunda 0. gün ölçek puanı budanmış ortalaması 28,7, iken 8. hafta budanmış ortalaması 26,2 ve 12. hafta budanmış ortalaması 26,2 olarak elde edilmiştir. Müdahale grubunda bulunan hastaların 8. hafta ve 12. hafta Kalp Yetersizliği Semptom Durum Ölçeği puanı budanmış ortalaması ile, müdahale grubu 0. gün ve kontrol grubu 0. gün, 8. hafta ve 12. hafta sonundaki ölçek puanı budanmış ortalamaları arasında istatistiksel bir fark elde edilmiştir (p=0,001). Müdahale ve kontrol grupları arasında, EF değerinde 0. gün ve 8. hafta; LDL, HDL, total kolesterol, trigliserid değerlerinde 0. gün, 8. hafta, 12. hafta değerleri arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: Bu araştırma sonuçları, bilinçli farkındalık temelli nefes farkındalığı egzersizinin KY'ne bağlı görülen semptomların azaltılmasında etkili olduğu ancak EF, LDL, HDL, Trigliserid ve Total Kolesterol değerinde anlamlı bir değişim yaratmadığını saptamıştır. KY olan hastalarda bilinçli farkındalık temelli nefes farkındalığı egzersizinin, hasta eğitimiyle beraber eş zamanlı yürütüldüğü daha fazla araştırmanın yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Bilinçli Farkındalık, Hemşire, Kalp Yetersizliği, Semptom Yönetimi, Tamamlayıcı ve İntegratif Tedaviler.