Serum Angiopoietin like peptide- 3 düzeyinin diyabetik ketoasidoz gelişiminde rolü var mı?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KÜBRA ÇİFTÇİ
Danışman: Yücel ARMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Diyabetik ketoasidoz (DKA), özellikle tip 1 diyabetli bireylerde görülen ve diyabette hastane yatışı gerektiren en yaygın akut metabolik tablodur. Tedaviye hızlı yanıt alınabilmesine rağmen, DKA, geç tanı veya yetersiz müdahale durumlarında yüksek morbidite ve mortalite riski taşımaktadır. Anjiopoietin benzeri protein 3, son yıllarda özellikle kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi amacıyla üzerine çalışmalar yapılan ve lipit metabolizmasının ana düzenleyicilerinden olan bir polipeptittir. ANGPTL-3' ün diyabetik ketoasidoz ile ilişkisini ortaya koymak, gelecekte tedavide hedef molekül olarak kullanılabilmesi açısından önemlidir. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışma, Ağustos 2024 – Ocak 2025 tarihleri arasında Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi İç Hastalıkları ile Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniği'nde yürütüldü. Çalışmaya, hasta grubu olarak diyabetik ketoasidoz (DKA) tanısı ile servise yatırılan tip 1 diyabetli bireyler dâhil edildi. Kontrol grubu olarak poliklinik başvurusu sırasında DKA tablosunda olmayan ve daha önce DKA geçirmemiş tip 1 diyabetli bireyler alındı. DKA tanısı ile yatırılan hastaların servise interne oldukları gün ve taburculuk günü olmak üzere iki farklı zamanda bakılan glukoz, potasyum, kan gazı, tam idrar tetkiki değerleri kaydedildi. Ayrıca yatış sırasında LDL-kolesterol, HDL-kolesterol, total kolesterol, trigliserid ve HbA1c düzeyleri değerlendirildi. Kontrol grubuna ait glukoz, potasyum, HbA1c, LDL-kolesterol, HDL-kolesterol, total kolesterol ve trigliserid değerleri bir kez olmak üzere kaydedildi. ANGPTL-3 düzeylerinin belirlenmesi amacıyla, hasta grubundan yatış ve taburculuk günlerinde olmak üzere iki kez, kontrol grubundan ise bir kez venöz kan örneği alındı. Alınan örnekler santrifüj edildikten sonra elde edilen serumlar, eppendorf tüplerine aktarılıp –80°C'de saklandı. Tüm örneklerde ANGPTL-3 düzeyleri ELISA yöntemi kullanılarak ölçüldü. Bulgular: 30 hastadan oluşan DKA grubunda, hastaneye yatış anındaki ANGPTL-3 düzeyleri, taburculuk sırasındaki düzeylerle karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu (p: 0,017). Hastanede yatış süresi ile taburculuk ANGPTL-3 düzeyi arasında zayıf ancak anlamlı bir pozitif korelasyon saptandı (r: 0,265, p: 0,041). Benzer şekilde, ANGPTL-3 düzeyindeki değişim yönü ile yatış süresi arasında da anlamlı bir pozitif ilişki bulundu (r: 0,261, p: 0,044). Hafif-orta şiddetli DKA hastalarında, ANGPTL-3 düzeyindeki değişim ile DKA'nın klinik şiddeti arasındaki ilişki, istatistiksel olarak sınırda anlamlı saptandı (p: 0,049). Ayrıca, kadın hastalarda şiddetli DKA geçirme oranının daha yüksek olduğu bulundu. Ayrıca, HbA1c ve potasyum düzeylerindeki azalma ile DKA şiddeti arasında artış yönünde bir eğilim gözlemlendi. Ek olarak, kadın hastalarda erkeklere göre şiddetli DKA tablosunun daha sık görüldüğü saptandı (p: 0,026). Sonuç: ANGPTL-3' ün diyabetik ketoasidoz tablosu geliştiğinde kompansatuar bir yanıt olarak yükselebileceği sonucuna varıldı. Dolayısıyla bu çalışma, ANGPTL-3 proteininin gelecekte DKA tedavisinde kullanılabileceği ihtimalini doğurdu. Anahtar Kelimeler: Diyabetik ketoasidoz, angiopoietin like peptite-3, lipoprotein lipaz