İntratorasik tüberkülozlu hastalarda PPD, PA akciğer grafisi ve BT Toraks bulgularının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LEYLA ÇAKMAK ESEN
Danışman: Murat ELEVLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tüberküloz (TB), dünya ülkelerinde morbidite ve mortalitesi yüksek olan, yavaş ve sinsi gelişen, en sık akciğerlerde ortaya çıkan, kronik bir hastalıktır. Biz bu çalışmamızda Çocuk Kliniği'nde yatan veya ayaktan takip edilen, TB hastalığı tedavisi alan, 0-18 yaş arası 100 hastanın PPD, PA Akciğer grafisi, toraks bilgisayarlı tomografisi (BT) bulgularıyla, demografik, klinik ve laboratuvar bulgularını retrospektif olarak inceledik. Böylece TB tanısının doğru ve hızlı bir şekilde konulması, etkin tedaviye başlanması için kullandığımız yöntemlerden hangisinin en yol gösterici olduğunu saptamayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya alınan 100 olgunun klinik özellikleri, radyolojik bulguları ve laboratuvar sonuçları retrospektif olarak incelendi. Tüberküloz hastalığı klinik bulgular, TDT, Interferon Gamma Release Assay (IGRA), PA akciğer grafisi, toraks BT, ARB ve kültür duyarlılık testleri kullanılarak konuldu. PA Akciğer grafisi ve toraks BT için biri çocuk radyoloğu olmak üzere iki radyologdan yorum alındı. Bulgular: 1-17 yaş arasında olan hastaların yaş ortalaması 9,5±4,8 idi. %53 (n=53) kız, %47 (n=47) erkekti.Yaş dağılımları %26 (n=26) 5 yaş altı, %26 (n=26) 5-10 yaş arası, %48 (n=48) 10 yaşın üstüydü. En sık başvuru sebebi %61 (n=61) öksürüktü. Özgeçmişte en çok %11 (n=11) astım öyküsü vardı. Fizik muayenede en sık solunum seslerinde azalma görüldü. Laboratuvarda en yüksek oran %68.8 (n=33) sedimentasyon yüksekliği idi. Mycobacterium tuberculosis %45.2 (n=19) hastada kültürde üretilmişti. Hastaların PPD ortalaması 12,97±7,82 mm, PPD pozitifliği %61.6 idi. BCG skar pozitiflik oranı %88'di. Akciğer grafisinde en sık bulgu %52 (n=52) hiler dolgunluktu. Diğer en sık bulgular %25 (n=25) atelektazi, %24 (n= 24) konsolidasyondu. Toraks BT'de en sık hiler lenfadenopati (LAP) %51 (n=51) oranında saptanmıştı. Diğer sık bulgular ise %44 (n=44) konsolidasyon, %30 (n=30) atelektaziydi. PPD pozitif hastaların tomografi bulgularından atelektazi, buzlu cam, alveoler infiltrasyon majör fissürde belirginleşme bulgu oranları PPD negatif hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü.(p= 0,004, p=0.003, p= 0.02, p=0.03). BCG pozitif hastaların tomografide hiler LAP bulgusu BCG negatif hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p=0.011). BCG pozitif hastaların tomografi bulgularından buzlu cam, tomurcuklanan ağaç bulgu oranları BCG negatif hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (p= 0.048, p=0.007). Toraks BT'de kalsifiye LAP, konsolidasyon saptanma oranı akciğer grafisine göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (her ikisi için p=0,001). Toraks BT'de kalsifiye LAP saptanma oranı kadın cinsiyette, konsolidasyon saptanma oranı erkek ve kadın cinsiyette akciğer grafisine göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0,006, p=0,036, p=0,007). Toraks BT'de Lap+konsolidasyon birlikteliği, akciğer grafisine göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek çıktı (p<0.001). Sonuç: Tüberkülozun radyolojik bulguları oldukça geniş kapsamlıdır.Toraks BT incelemesi özellikle mediastinal ve hiler lenf nodlarının değerlendirilmesinde ve bazı parankimal bulguların tespitinde akciğer grafisine göre daha etkin olabilmektedir. Anahtar Kelimeler:Çocuk, tüberküloz, göğüs grafisi, toraks tomografisi