Ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı ve e-sağlık okuryazarlığının çocukların astım kontolü üzerine etkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAZAL GÖNENÇ SAUTOĞLU

Danışman: Gizem KARA ELİTOK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma, astım tanılı çocukların ebeveynlerinin sağlık okuryazarlığı, e-sağlık okuryazarlığı ve astım kontrol düzeyleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Çalışma, 1 Kasım 2024–30 Haziran 2025 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütülen tek merkezli prospektif bir klinik araştırmadır. Araştırmaya, 6–11 yaş arası astım tanılı çocuğu bulunan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 125 ebeveyn ile yapılmıştır. Veriler, Çocukluk Çağı Astım Kontrol Testi (C-AKT), TSOY-32 Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve e-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ile toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların çoğunluğunun sağlık okuryazarlığı sınırlı düzeydedir. Sağlık okuryazarlığı düzeyi, ebeveynlerin eğitim ve gelir düzeyiyle pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Sağlık okuryazarlığı, astım kontrolü ve ebeveyn astım bilgi düzeyi ile anlamlı pozitif ilişki göstermiştir. E-sağlık okuryazarlığı ise sağlık okuryazarlığı ile anlamlı korelasyon göstermesine rağmen astım kontrolüyle anlamlı ilişkili bulunmamıştır. Sonuç: Ebeveynlerin sağlık okuryazarlığı düzeyinin arttırılması, çocukluk çağı astım kontrolünü iyileştirmede önemli bir etkendir. Sağlık profesyonellerinin ebeveyn eğitimine yönelik girişimleri, astım yönetiminde başarıyı artıracaktır. Anahtar Kelimeler: Astım, Astım Kontrol Testi, E-Sağlık Okuryazarlığı, Sağlık Okuryazarlığı